Kategorie archiwum: Historia

Region. Pożegnanie „Panny Krysi”

Przegląd Lubański

Krystyna Trylańska-Maćkówka gdy przyjechała do Jeleniej Góry i zobaczyła biel śniegu pokrywającego Karkonosze, zakochała się w nowym miejscu życia. Podjęła pracę jako instruktor kulturalno-rozrywkowy w FWP. Od 1951 r. zafascynowana narciarstwem doszła do takiej wprawy, że zaczęła szkolić innych. W 1954 roku ukończyła kurs ratownictwa górskiego i została przyjęta do Sudeckiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. Była pierwszą kobieta w tym gronie.
Data publikacji 08.01.2025 r.

Czytaj dalej →

Weekend z historią: Najstarszy zachowany dokument z Lubania. Część 2

Przegląd Lubański

W drugiej części artykułu przedstawię Państwu stan zachowania najstarszego lubańskiego dokumentu, a także nieco dokładniej opiszę załączoną do dokumentu pieczęć wystawcy. Jak na ponad 771 lat od jego sporządzenia, dokument zachował się w dość dobrym stanie. Miałem tą przyjemność, iż osobiście zapoznałem się z nim w Archiwum Państwowym we Wrocławiu w 2011 roku. Dlatego też jest mi łatwiej odnieść się do jego opisów, które pochodzą od XIX wieku.
Data publikacji 03.12.2025 r.

Czytaj dalej →

Sylwester i karnawał w dawnym Lauban i późniejszym Lubaniu

Przegląd Lubański

Sylwester, następujący po nim Nowy Rok i kolejne tygodnie karnawału, były dla mieszkańców dawnego Lauban wyjątkowym okresem zabaw, tańców i swawoli. Po zakończeniu II wojny światowej, gdy niemiecki Lauban stał się polskim Lubaniem, w okresie sylwestrowo-karnawałowym również świętowano i chętnie się bawiono.
Data publikacji 31.12.2025 r.

Czytaj dalej →

Weekend z historią: Najstarszy zachowany dokument z Lubania. Część 1

Przegląd Lubański

Przeglądając archiwalia czy pożółkłe strony lubańskich kronik, towarzyszy mi dreszczyk emocji i nieopisana przyjemność zgłębiania historii i tajemnic sprzed wieków. Szczególny zachwyt przeżyłem jednak we wrześniu 2011 roku, gdy mogłem wziąć w dłonie najstarszy znany lubański dokument – pisze regionalista i badacz dziejów Lubania Tomasz Bernacki.
Data publikacji 28.12.2025 r.

Czytaj dalej →

Święta z historią: Wigilia i Boże Narodzenie w dworkach szlacheckich

Przegląd Lubański

Dziś święta Bożego Narodzenia kojarzą się z gorączką przedświątecznych zakupów, osłuchanymi radiowymi hitami i Kevinem na ekranie, który co roku zostaje sam w domu. Jednak w gronie tych komercyjnych zwyczajów znajdziemy także całą gamę tradycji, bez których nie potrafimy sobie wyobrazić tego szczególnego czasu. Te właśnie zwyczaje przetrwały dzięki ostoi polskiej kultury, jaką był ziemiański dworek – pisze regionalista i badacz historii naszych ziem Zbigniew Madurowicz.
Data publikacji 25.12.2025 r.

Czytaj dalej →

Weekend z historią: Lubańskie szkło historyczne – kunszt i precyzja

Przegląd Lubański

Widoki grawerowane na dawnych szklanicach, kieliszkach, dzbanach czy kuflach, wykonywane były ze zdumiewającym kunsztem, precyzją i dopracowane w najdrobniejszych szczegółach. Do podstawowych tematów należały sceny rodzajowe, zwłaszcza polowania, zabawy i biesiady, rozległe panoramy miast, a nawet sceny bitewne.W dzisiejszym artykule chciałbym zaprezentować kilka historycznych lubańskich szkieł – pisze znany lubański regionalista Janusz Kulczycki.
Data publikacji 21.12.2025 r.

Czytaj dalej →

44 rocznica wprowadzenia Stanu Wojennego (WIDEO)

Przegląd Lubański

44 lata temu, 13 grudnia 1981 r. o północy w Polsce, wprowadzono Stan Wojenny. Wystąpienie generała Wojciecha dotyczące tej operacji nagrano w stacji radiowo-telewizyjnej Śnieżne Kotły w Karkonoszach. Stan wojenny był największą opresyjną operacją o charakterze policyjno- wojskowym w historii naszego kraju po II wojnie światowej.
Data publikacji 13.12.2025 r.

Czytaj dalej →

Weekend z historią. Zdzisław Bykowski wspomina Stan Wojenny w Lubaniu

Przegląd Lubański

Aresztowano nas i zawieziono na komendę MO w Lubaniu. Funkcjonariusz Służby Bezpieczeństwa, zaprowadził mnie do osobnego pokoju. Po kilkuzdaniowej wymianie opinii o sytuacji, zasłonił formularz lewą ręką i coś napisał. Wyciągnąłem szyję i przeczytałem: „Nie rokuje nadziei na zaprzestanie działalności związkowej”. Podziękowałem mu za komplement. „Musiał pan to przeczytać?” powiedział  i sprowadził mnie z powrotem do celi – wspomina stan wojenny Zdzisław Bykowski.
Data publikacji 13.12.2025 r.

 

 

Czytaj dalej →

Weekend z historią. Kolej w Lubaniu ma już 160 lat. Część 2

Przegląd Lubański

Po uruchomieniu w 1865 roku kolei, Lubań stał się ważnym węzłem komunikacyjnym. Tutaj zaczęły się schodzić główne linie kolejowe z Drezna, Berlina oraz miast sudeckich. Miało to olbrzymie znaczenie dla rozwoju gospodarczego miasta, które z czasem znalazło się wśród czołowych ośrodków przemysłowych regionu.
Data publikacji 06.12.2025 r.

Czytaj dalej →

Weekend z historią. Kolej w Lubaniu ma już 160 lat. Część 1

Przegląd Lubański

W 1854 r. uchwalono program budowy Śląskiej Kolei Górskiej (ŚKG). Miała ona powstać u podnóża pasma górskiego od Zgorzelca do Wałbrzycha i połączyć Drezno oraz Berlin z Cesarstwem Astro-Węgier i południem Europy  wraz z licznymi odnogami. W Lubaniu, który miał stać się stacją węzłową z warsztatami remontowymi taboru ŚKG, powołano komitet na rzecz budowy magistrali kolejowej obejmującej: Zgorzelec, Lubań, Węgliniec, Gryfów Śląski, Jelenią Górę i Wałbrzych.
Data publikacji 29.11.2025 r.

Czytaj dalej →

Weekend w historią. Rengersdorf – Stankowice najstarszą wsią dorzecza Kwisy

Przegląd Lubański

Sąsiadujące przez Jezioro Leśniańskie z Bożkowicami Stankowice, to jedna z najstarszych wsi Okręgu Kwisy, która została założona przypuszczalnie już w XIII wieku i od początku swego istnienia była związana z tzw. „Państwem Czocha” i jego właścicielami – m.in. Nostitzami i Üchtritzami – pisze znany regionalista Zbigniew Madurowicz.
Data publikacji 16.11.2025 r.

Czytaj dalej →

Dzisiaj obchodzimy Narodowe Święto Niepodległości

Przegląd Lubański

11 listopada 1918 r. to jedna z najważniejszych dat w historii polskiej państwowości. Tego dnia marszałek Józef Piłsudski został naczelnym wodzem wojsk polskich, a we francuskim Compiègne zawarto rozejm, który oznaczał klęskę Niemiec w I wojnie światowej. Ten układ sił potwierdzono ponad pół roku później, podpisując Traktat Wersalski. Ówczesne uwarunkowania polityczne w Europie stworzyły więc możliwości odrodzenia państwa polskiego po 123 latach zaborów.
Data publikacji 11.11.2025 r.

Czytaj dalej →

Miłoszów. „Międzynarodowy Marsz z Kijkami i Tańce pod Świerkami” 2026 – ZAPROSZENIE

Przegląd Lubański

Właściciele Ośrodka Granica – Strzelnica w Miłoszowie zapraszają na doroczne wydarzenie pod nazwą „Międzynarodowy Marsz z Kijkami i Tańce pod Świerkami” 2026, które odbędzie się 17 stycznia 2026 r. na terenie Ośrodka. Tradycyjnie już impreza ta, to nie tylko aktywność fizyczna i rekreacja, ale również spotkanie z historią, kulturą oraz regionalnymi tradycjami, potrawami oraz zwyczajami pogranicza polsko-czeskiego.
Data publikacji 03.11.2025 r.

Czytaj dalej →

Stare zdjęcia lubańskich cmentarzy w kolorze

Przegląd Lubański

Zapraszamy do obejrzenia galerii odrestaurowanych i pokoloryzowanych starych zdjęć, ukazujących cmentarze w Lubaniu – cmentarz komunalny przy ul. Wrocławskiej, stary cmentarz przy ul. Wrocławskiej, cmentarz żołnierzy radzieckich w parku na Kamiennej Górze oraz cmentarz na Księginkach przy ul. Skalniczej.
Data publikacji 02.11.2025 r.

Czytaj dalej →

Weekend z historią. 35 lat temu w Berlinie byłem świadkiem zjednoczenia Niemiec

Przegląd Lubański

Dzięki Hansowi-Dietrichowi Genscherowi, z którym w Sejmie RP przeprowadziłem tydzień wcześniej wywiad, znalazłem się nocą z 2 na 3 października 1990 roku pod Reichstagiem, by z odległości 10 metrów móc patrzeć na rozjaśnione twarze Kohla, von Weizsäckera, właśnie Genschera. W dwumilionowym zgiełku przeszczęśliwych Niemców zgromadzonych na Placu Republiki, raz po raz strzelały niemieckie i radzieckie jeszcze szampany – pisze nasz redakcyjny kolega Engelbert Miś.
Data publikacji 05.10.2025 r.

Czytaj dalej →

Weekend z historią. Partyzancka działalność lubańskiego lekarza dr Lucjana Kopcia na Zamojszczyźnie (WIDEO)

Przegląd Lubański

Zachęcamy do obejrzenia i wysłuchania rozmowy, którą ze znanym w Lubaniu regionalistą i historykiem Januszem Skowrońskim przeprowadziła Maria Szeliga, dyrektor Miejskiej i Powiatowej Biblioteki Publicznej w Biłgoraju na Zamojszczyźnie. Rozmowa dotyczyła działalności partyzanckiej dr Lucjana Kopcia, budowniczego i dyrektora nowego szpitala w Lubaniu, który w czasie wojny był żołnierzem AK i komendantem szpitala wojskowego w biłgorajskich lasach.
Data publikacji 21.09.2025 r.

 

 

Czytaj dalej →

Lubań uczcił 86 rocznicę napaści ZSRR na Polskę i Dzień Sybiraka (GALERIA ZDJĘĆ)

Przegląd Lubański

W środę 17 września br. na Cmentarzu Komunalnym w Lubaniu odbyły się uroczystości upamiętniające 86. rocznicę ataku Związku Radzieckiego na Polskę. Miejsce spotkania – obelisk poświęcony pamięci Ofiar napaści ZSRR oraz Ofiarom Sybiru, stało się przestrzenią do refleksji nad tragicznymi wydarzeniami historii naszego kraju.
Data publikacji 18.09.2025 r.

Czytaj dalej →

Weekend z historią. Zagłada Kościoła Krzyża w Lubaniu. Część I. Lata 1706 – 1945

Przegląd Lubański

Nieistniejący od 1956 r. barokowy Kościół Krzyża (niem. Kreutzkirche), a wcześniej Kościół Krzyża Chrystusowego (niem. Kirche zum Kreuze Christi) w Lubaniu przy ul. Brackiej, został  wybudowany w latach 1703–1706 i był największą świątynią w mieście, stanowiąc ważny symbol religijny i kulturowy dla ówczesnych mieszkańców, przede wszystkim wyznania ewangelickiego.
Data publikacji 31.08.2025 r.

Czytaj dalej →

Weekend z historią. Obóz pracy na Rzemieślniczej? Niewyjaśniona tajemnica Lubania (ZDJĘCIA)

Przegląd Lubański

O lubańskich obozach pracy przymusowej pisał zarówno Klaus Christian Kasper, jak i Janusz Kulczycki w artykule pt. „Obozy pracy przymusowej w Lubaniu w okresie II wojny światowej”. Ale na listach tych nie znajduje się obóz pracy przy ulicy Rzemieślniczej. Mi jednak nie daje spokoju ta lokalizacja, z uwagi na jedno z alianckich zdjęć lotniczych wykonanych w grudniu 1944 roku.
Data publikacji 24.08.2025 r.

Czytaj dalej →

Dzisiaj Wniebowzięcie NMP, 105 rocznica Bitwy Warszawskiej i Święto Wojska Polskiego (WIDEO)

Przegląd Lubański

Dzisiaj, 15 sierpnia katolicy obchodzą Święto Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny zwane też świętem Matki Boskiej Zielnej. W Polsce jest to dzień wolny od pracy, który dodatkowo jest Świętem Wojska Polskiego, ustanowionym w rocznicę Bitwy Warszawskiej 1920 roku, podczas której jednostki Wojska Polskiego odparły atak Armii Czerwonej na stolicę i przeszły do kontrofensywy.
Data publikacji 15.08.2025 r.

Czytaj dalej →