Kategorie archiwum: Historia

Lubań. Obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych w Lubaniu

Przegląd Lubański

W niedzielę 1 marca br., w Lubaniu odbyły się uroczystości z okazji Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Miejscem spotkania mieszkańców była kamienica przy ul. Bankowej, gdzie znajduje się tablica upamiętniająca ppłk Anatola Sawickiego – patrioty, bohatera walk o wolną Polskę i żołnierza niezłomnego. Wartę honorową wystawiło Stowarzyszenie Miłośników Górnych Łużyc, a uroczystość poprowadził znany regionalista Zbigniew Madurowicz.
Data publikacji 02.03.2026 r.

Czytaj dalej →

Weekend z historią. Ostatnie miesiące II wojny światowej w Olszynie

Przegląd Lubański

Mieszkańcy Olszyny już od pierwszych dni lutego 1945 roku, oglądali wieczorami czerwone łuny płonących miejscowości znajdujących się na linii frontu, na wschód od gminy. Wcześniej, bo już w styczniu, przez wieś zaczęły przemieszczać się kolumny jeńców rosyjskich i angielskich. Często zatrzymywali się na nocleg, po czym w konwoju ruszali na zachód. Również w styczniu tego pamiętnego roku pojawili się uchodźcy z Górnego Śląska. Spore zainteresowanie wzbudził pochód zakonnic z trzebnickiego klasztoru św. Jadwigi, a także długa kolumna autobusów – pisze Zbigniew Madurowicz ostatnich miesiącach II wojny światowej.
Data publikacji 01.03.2026 r.

Czytaj dalej →

Powiat Lubański rewitalizuje „Zameczek” na Kamiennej Górze (GALERIA ZDJĘĆ)

Przegląd Lubański

Historyczny „Zameczek” w Lubaniu na Kamiennej Górze, który jest siedzibą Szkoły Muzycznej I stopnia im. Oskara Kolberga, przechodzi właśnie kompleksowy remont. I Etap zadania który obejmował położenie nowej elewacji i prace na zewnątrz obiektu, został zakończony z końcem 2025 r. Obecnie trwają prace w ramach II etapu i obejmują wnętrze budynku. Realizatorem przedsięwzięcia jest Powiat Lubański, będący organem właścicielskim obiektu i jednocześnie organem prowadzącym szkoły.
Data publikacji 12.02.20926 r.

Czytaj dalej →

Weekend z historią. Cesarski Instytut Fritza Habera

Przegląd Lubański

Niedawno na łamach portalu „Słowo Polskie” redaktor Engelbert Miś dokonał weryfikacji wrocławskich noblistów, spośród domniemanych dziesięciu ostało się jedynie czterech. Wśród ocalałych znalazł się wrocławianin z urodzenia prof. Fritz Haber. Trzeba od razu zaznaczyć, że jest to postać niezwykle kontrowersyjna, a wręcz u wielu ludzi budząca niechęć czy nawet odrazę. Tak się składa, że przed laty pisałem artykuł na jego temat, a obecnie udało mi się go odszukać, postanowiłem więc opublikować ten tekst – pisze Grzegorz Wojciechowski.
Data publikacji 08.02.2026 r.

Czytaj dalej →

Weekend z historią. Do „Kuwejtu” Syrenką, a z powrotem już Mercedesem

Przegląd Lubański

Michał Rusinek, niedawno odkryty przeze mnie felietonista, obecnie profesor nauk humanistycznych a kiedyś sekretarz Wisławy Szymborskiej, w książce pt. „Mroczny eros” pisze o tanich, dobrych jakościowo męskich ciuchach, jakie można nabywać w magazynach Agencji Mienia Wojskowego. Żeby nie było na profesora reklamującego cokolwiek w przedmiotowym felietonie w kwestii zakupu od wojska tanich majtek, pochwałę się, jak przed laty zakupiłem od rosyjskich żołnierzy w Świętoszowie za sto dolarów, 1000 sztuk przedniej jakości kalesonów – pisze Engelbert Miś.
Data publikacji 31.01.2026 r.

Czytaj dalej →

Weekend z Historią: Caspar Schwenkckfeld a Kultura Zachodu

Przegląd Lubański

Reformacja to okres zamętu, rewolty duchowej, politycznej, socjalnej, krwawych wojen religijnych, przewartościowania dotychczasowego dorobku cywilizacyjno-kulturowego. To też pękniecie chrześcijaństwa Zachodu na dwa przeciwstawne bloki. Ten czas ma ogromne znaczenie zarówno dla kultury duchowej jak i dla rozwoju materialnego tej części świata. Młody Schwenckfeld mimo wychowania w duchu ultrakatolickim, stał się szybko zwolennikiem nowych idei. Sądził, że jedyną drogą odnowienia chrześcijaństwa jest literalne potraktowanie Biblii.
Data publikacji 11.01.2026 r.

Czytaj dalej →

Region. Pożegnanie „Panny Krysi”

Przegląd Lubański

Krystyna Trylańska-Maćkówka gdy przyjechała do Jeleniej Góry i zobaczyła biel śniegu pokrywającego Karkonosze, zakochała się w nowym miejscu życia. Podjęła pracę jako instruktor kulturalno-rozrywkowy w FWP. Od 1951 r. zafascynowana narciarstwem doszła do takiej wprawy, że zaczęła szkolić innych. W 1954 roku ukończyła kurs ratownictwa górskiego i została przyjęta do Sudeckiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. Była pierwszą kobieta w tym gronie.
Data publikacji 08.01.2025 r.

Czytaj dalej →

Weekend z historią: Najstarszy zachowany dokument z Lubania. Część 2

Przegląd Lubański

W drugiej części artykułu przedstawię Państwu stan zachowania najstarszego lubańskiego dokumentu, a także nieco dokładniej opiszę załączoną do dokumentu pieczęć wystawcy. Jak na ponad 771 lat od jego sporządzenia, dokument zachował się w dość dobrym stanie. Miałem tą przyjemność, iż osobiście zapoznałem się z nim w Archiwum Państwowym we Wrocławiu w 2011 roku. Dlatego też jest mi łatwiej odnieść się do jego opisów, które pochodzą od XIX wieku.
Data publikacji 03.12.2025 r.

Czytaj dalej →

Sylwester i karnawał w dawnym Lauban i późniejszym Lubaniu

Przegląd Lubański

Sylwester, następujący po nim Nowy Rok i kolejne tygodnie karnawału, były dla mieszkańców dawnego Lauban wyjątkowym okresem zabaw, tańców i swawoli. Po zakończeniu II wojny światowej, gdy niemiecki Lauban stał się polskim Lubaniem, w okresie sylwestrowo-karnawałowym również świętowano i chętnie się bawiono.
Data publikacji 31.12.2025 r.

Czytaj dalej →

Weekend z historią: Najstarszy zachowany dokument z Lubania. Część 1

Przegląd Lubański

Przeglądając archiwalia czy pożółkłe strony lubańskich kronik, towarzyszy mi dreszczyk emocji i nieopisana przyjemność zgłębiania historii i tajemnic sprzed wieków. Szczególny zachwyt przeżyłem jednak we wrześniu 2011 roku, gdy mogłem wziąć w dłonie najstarszy znany lubański dokument – pisze regionalista i badacz dziejów Lubania Tomasz Bernacki.
Data publikacji 28.12.2025 r.

Czytaj dalej →

Święta z historią: Wigilia i Boże Narodzenie w dworkach szlacheckich

Przegląd Lubański

Dziś święta Bożego Narodzenia kojarzą się z gorączką przedświątecznych zakupów, osłuchanymi radiowymi hitami i Kevinem na ekranie, który co roku zostaje sam w domu. Jednak w gronie tych komercyjnych zwyczajów znajdziemy także całą gamę tradycji, bez których nie potrafimy sobie wyobrazić tego szczególnego czasu. Te właśnie zwyczaje przetrwały dzięki ostoi polskiej kultury, jaką był ziemiański dworek – pisze regionalista i badacz historii naszych ziem Zbigniew Madurowicz.
Data publikacji 25.12.2025 r.

Czytaj dalej →

Weekend z historią: Lubańskie szkło historyczne – kunszt i precyzja

Przegląd Lubański

Widoki grawerowane na dawnych szklanicach, kieliszkach, dzbanach czy kuflach, wykonywane były ze zdumiewającym kunsztem, precyzją i dopracowane w najdrobniejszych szczegółach. Do podstawowych tematów należały sceny rodzajowe, zwłaszcza polowania, zabawy i biesiady, rozległe panoramy miast, a nawet sceny bitewne.W dzisiejszym artykule chciałbym zaprezentować kilka historycznych lubańskich szkieł – pisze znany lubański regionalista Janusz Kulczycki.
Data publikacji 21.12.2025 r.

Czytaj dalej →

44 rocznica wprowadzenia Stanu Wojennego (WIDEO)

Przegląd Lubański

44 lata temu, 13 grudnia 1981 r. o północy w Polsce, wprowadzono Stan Wojenny. Wystąpienie generała Wojciecha dotyczące tej operacji nagrano w stacji radiowo-telewizyjnej Śnieżne Kotły w Karkonoszach. Stan wojenny był największą opresyjną operacją o charakterze policyjno- wojskowym w historii naszego kraju po II wojnie światowej.
Data publikacji 13.12.2025 r.

Czytaj dalej →

Weekend z historią. Zdzisław Bykowski wspomina Stan Wojenny w Lubaniu

Przegląd Lubański

Aresztowano nas i zawieziono na komendę MO w Lubaniu. Funkcjonariusz Służby Bezpieczeństwa, zaprowadził mnie do osobnego pokoju. Po kilkuzdaniowej wymianie opinii o sytuacji, zasłonił formularz lewą ręką i coś napisał. Wyciągnąłem szyję i przeczytałem: „Nie rokuje nadziei na zaprzestanie działalności związkowej”. Podziękowałem mu za komplement. „Musiał pan to przeczytać?” powiedział  i sprowadził mnie z powrotem do celi – wspomina stan wojenny Zdzisław Bykowski.
Data publikacji 13.12.2025 r.

 

 

Czytaj dalej →

Weekend z historią. Kolej w Lubaniu ma już 160 lat. Część 2

Przegląd Lubański

Po uruchomieniu w 1865 roku kolei, Lubań stał się ważnym węzłem komunikacyjnym. Tutaj zaczęły się schodzić główne linie kolejowe z Drezna, Berlina oraz miast sudeckich. Miało to olbrzymie znaczenie dla rozwoju gospodarczego miasta, które z czasem znalazło się wśród czołowych ośrodków przemysłowych regionu.
Data publikacji 06.12.2025 r.

Czytaj dalej →

Weekend z historią. Kolej w Lubaniu ma już 160 lat. Część 1

Przegląd Lubański

W 1854 r. uchwalono program budowy Śląskiej Kolei Górskiej (ŚKG). Miała ona powstać u podnóża pasma górskiego od Zgorzelca do Wałbrzycha i połączyć Drezno oraz Berlin z Cesarstwem Astro-Węgier i południem Europy  wraz z licznymi odnogami. W Lubaniu, który miał stać się stacją węzłową z warsztatami remontowymi taboru ŚKG, powołano komitet na rzecz budowy magistrali kolejowej obejmującej: Zgorzelec, Lubań, Węgliniec, Gryfów Śląski, Jelenią Górę i Wałbrzych.
Data publikacji 29.11.2025 r.

Czytaj dalej →

Weekend w historią. Rengersdorf – Stankowice najstarszą wsią dorzecza Kwisy

Przegląd Lubański

Sąsiadujące przez Jezioro Leśniańskie z Bożkowicami Stankowice, to jedna z najstarszych wsi Okręgu Kwisy, która została założona przypuszczalnie już w XIII wieku i od początku swego istnienia była związana z tzw. „Państwem Czocha” i jego właścicielami – m.in. Nostitzami i Üchtritzami – pisze znany regionalista Zbigniew Madurowicz.
Data publikacji 16.11.2025 r.

Czytaj dalej →

Dzisiaj obchodzimy Narodowe Święto Niepodległości

Przegląd Lubański

11 listopada 1918 r. to jedna z najważniejszych dat w historii polskiej państwowości. Tego dnia marszałek Józef Piłsudski został naczelnym wodzem wojsk polskich, a we francuskim Compiègne zawarto rozejm, który oznaczał klęskę Niemiec w I wojnie światowej. Ten układ sił potwierdzono ponad pół roku później, podpisując Traktat Wersalski. Ówczesne uwarunkowania polityczne w Europie stworzyły więc możliwości odrodzenia państwa polskiego po 123 latach zaborów.
Data publikacji 11.11.2025 r.

Czytaj dalej →

Miłoszów. „Międzynarodowy Marsz z Kijkami i Tańce pod Świerkami” 2026 – ZAPROSZENIE

Przegląd Lubański

Właściciele Ośrodka Granica – Strzelnica w Miłoszowie zapraszają na doroczne wydarzenie pod nazwą „Międzynarodowy Marsz z Kijkami i Tańce pod Świerkami” 2026, które odbędzie się 17 stycznia 2026 r. na terenie Ośrodka. Tradycyjnie już impreza ta, to nie tylko aktywność fizyczna i rekreacja, ale również spotkanie z historią, kulturą oraz regionalnymi tradycjami, potrawami oraz zwyczajami pogranicza polsko-czeskiego.
Data publikacji 03.11.2025 r.

Czytaj dalej →

Stare zdjęcia lubańskich cmentarzy w kolorze

Przegląd Lubański

Zapraszamy do obejrzenia galerii odrestaurowanych i pokoloryzowanych starych zdjęć, ukazujących cmentarze w Lubaniu – cmentarz komunalny przy ul. Wrocławskiej, stary cmentarz przy ul. Wrocławskiej, cmentarz żołnierzy radzieckich w parku na Kamiennej Górze oraz cmentarz na Księginkach przy ul. Skalniczej.
Data publikacji 02.11.2025 r.

Czytaj dalej →

Weekend z historią. 35 lat temu w Berlinie byłem świadkiem zjednoczenia Niemiec

Przegląd Lubański

Dzięki Hansowi-Dietrichowi Genscherowi, z którym w Sejmie RP przeprowadziłem tydzień wcześniej wywiad, znalazłem się nocą z 2 na 3 października 1990 roku pod Reichstagiem, by z odległości 10 metrów móc patrzeć na rozjaśnione twarze Kohla, von Weizsäckera, właśnie Genschera. W dwumilionowym zgiełku przeszczęśliwych Niemców zgromadzonych na Placu Republiki, raz po raz strzelały niemieckie i radzieckie jeszcze szampany – pisze nasz redakcyjny kolega Engelbert Miś.
Data publikacji 05.10.2025 r.

Czytaj dalej →

Weekend z historią. Partyzancka działalność lubańskiego lekarza dr Lucjana Kopcia na Zamojszczyźnie (WIDEO)

Przegląd Lubański

Zachęcamy do obejrzenia i wysłuchania rozmowy, którą ze znanym w Lubaniu regionalistą i historykiem Januszem Skowrońskim przeprowadziła Maria Szeliga, dyrektor Miejskiej i Powiatowej Biblioteki Publicznej w Biłgoraju na Zamojszczyźnie. Rozmowa dotyczyła działalności partyzanckiej dr Lucjana Kopcia, budowniczego i dyrektora nowego szpitala w Lubaniu, który w czasie wojny był żołnierzem AK i komendantem szpitala wojskowego w biłgorajskich lasach.
Data publikacji 21.09.2025 r.

 

 

Czytaj dalej →

Lubań uczcił 86 rocznicę napaści ZSRR na Polskę i Dzień Sybiraka (GALERIA ZDJĘĆ)

Przegląd Lubański

W środę 17 września br. na Cmentarzu Komunalnym w Lubaniu odbyły się uroczystości upamiętniające 86. rocznicę ataku Związku Radzieckiego na Polskę. Miejsce spotkania – obelisk poświęcony pamięci Ofiar napaści ZSRR oraz Ofiarom Sybiru, stało się przestrzenią do refleksji nad tragicznymi wydarzeniami historii naszego kraju.
Data publikacji 18.09.2025 r.

Czytaj dalej →