Basen w roku 1940

Ponieważ zmagamy się z kolejną falą upałów, to dla ochłody przypominamy Państwu krótką historię basenu miejskiego, położonego tuż obok parku Kamienna Góra w Lubaniu, który przetrwał w nienaruszonym stanie II wojnę światową i 50 powojennych lat. Został zamknięty decyzją Rady Miejskiej Lubania w roku 1995.

Większość mieszkańców naszego miasta w wieku 40 plus, pamięta ten słynny obiekt, na terenie którego aktywnie wypoczywali najpierw mieszkańcy dawnego, niemieckiego Lauban, a po roku 1945 mieszkańcy polskiego już Lubania.
Obiekt powstał w drugiej połowie lat 30 XX wieku i był w tamtych czasach jednym z najnowocześniejszych, odkrytych basenów kąpielowych w Niemczech, podobno jednym z najwyżej i najpiękniej wówczas położonych, z widokiem na pasmo Gór Izerskich oraz Stóg Izerski.
Basen posiadał dwie niecki: jedną o wymiarach olimpijskich wraz ze skocznią, oraz dwie dla młodzieży i małych dzieci oraz nieumiejących pływać ze zjeżdżalnią. W tej właśnie niecce wybudowano fontannę, natomiast w murze oporowym niecki  zamontowano ciśnieniowe masażery wodne. Na terenie obiektu funkcjonowała również łaźnia (prawdopodobnie z niewielką sauną), restauracja oraz taras widokowy, znajdujący się nad szatniami i przebieralniami.
Miłośnicy basenowych kąpieli mieli do dyspozycji około 200 miejsc wypoczynkowych, które znajdowały się na tzw. słonecznych łączkach. Przed wejściem do strefy basenowej obowiązywał prysznic.
Całodniowy bilet wstępu na basen, kosztował 20 pfeningów dla dorosłych i 8 pfeningów dla dzieci oraz młodzieży szkolnej i studentów. Nie była to cena zbyt wygórowana, bowiem najniższa pensja niemieckiego robotnika niewykwalifikowanego wynosiła wówczas około 125 marek, a wykwalifikowanego nawet 280 marek i więcej.
Wejściówki sprzedawały kasjerki pracujące w kasie przy głównym wejściu. Basen otwarty był w godzinach od 9.00 do 18.00.
Restauracja basenowa serwowała kilka lokalnych dań oraz desery a także kawę, lemoniady, wodę mineralną i napoje gazowane a także wyśmienite lubańskie piwo z browaru Laubaner Brauhaus.
Do obiektu prowadziły drogi z centrum miasta od strony dzisiejszych ulic: Kombatantów, Dąbrowskiego, ale także droga szutrowa od strony ul. Górnej i polna droga od ulicy Chopina, która z kolei przecinała się z traktem prowadzącym od ul. Bazaltowej.
W powojennym, polskim już Lubaniu basen po raz pierwszy został otwarty na sezon letni w piątek 21 czerwca 1946 r. Sezon zakończono wówczas 1 września, bowiem był to ostatni dzień wakacji. I w takim cyklu basen otwierano i zamykano każdego roku, aż do chwili jego likwidacji w roku 1995. właśnie sezon 1995 był ostatnim rokiem funkcjonowania obiektu. Wówczas otwarto tylko mniejsze niecki basenowe. Dużej w ogóle nie napełniono wodą. Rok później obowiązywała już uchwała Rady Miejskiej odnośnie likwidacji basenu, a dla chętnych kąpieli PKS Lubań na zlecenie miasta uruchomił w okresie letnim dodatkowe autobusy do Bożkowic, gdzie znajdował się ośrodek wczasowo – wypoczynkowy lubańskiego MOSiR.
Dlaczego zamknięto basen? Bezpośrednią przyczyną była ogromna degradacja niecek, a przede wszystkim niecki olimpijskiej, która od zakończenia wojny nie była nigdy remontowana. Prace które prowadzono na basenie przez lata powojenne, miały tak naprawdę charakter konserwatorski. Niemal całe wyposażenie basenu było poniemieckie, łącznie z instalacją wodociągową i kanalizacyjną, sanitariatami, wyposażeniem restauracji a nawet prysznicami. Zapewne starsi mieszkańcy pamiętają napis na żeliwnych pokrętłach wylewek prysznicowych przy schodach: „zu ➔ off ”. W latach 90 czasy były ciężkie, a miasto nie miało pieniędzy na jego remont.
W 2001 roku do użytku oddano kryty basen przy ul. Różanej i na kilka lat o kamiennogórskiej pływalni całkiem zapomniano. Światełko w tunelu pojawiło się gdy weszliśmy do Unii Europejskiej w roku 2004. władze samorządowe Lubania szukały sposobów sfinansowania remontu obiektu na Kamiennej Górze. Nadzieja przyszła w roku 2009. Rok później odbyły się wybory samorządowe. I już nikt po żadne środki zewnętrze na ten nie sięgnął.

Obejrzyj zdjęcia:

Poniżej zdjęcia basenu na Kamiennej Górze przed wojną

Poniżej zdjęcia basenu po wojnie

Poniżej wizualizacja – jak mógłby wyglądać basen po ewentualnym remoncie (autor anonimowy) 

Data publikacji 31.07.2026 r.
Autor artykułu: Sławomir Piguła