Sposób jego zagospodarowania w zasadzie od połowy XIII wieku do połowy XIX wieku był niezmienny. Przed Bramą Bracką i barbakanem znajdowała się fosa miejska, a za nią stary trakt drogowy Lubań – Zawidów.

Dzisiejszy obelisk stoi mniej więcej na przebiegu tzw. muru niskiego. W 1846 roku przebito w murze miejskim nową bramę przy ulicy Richtergasse (obecnie ul Spółdzielcza), bramę tą nazwano Bramą Żytawską. W 1852 roku wyburzono Bramę Bracką i barbakan, a fosę między obiema bramami zasypano. Na jej miejscu wykonano niewielki skwer zieleni.

Ulica od Bramy Brackiej w kierunku dzisiejszej ulicy Bankowej, dalej Armii Krajowej, nosiła nazwę Breite Gasse – Szeroka, w zasadzie aż do końca XIX wieku, gdy plac przemianowano na Friedrich Wilhelm Platz.

Na placu pomiędzy wspomnianymi bramami miejskimi odbywały się jarmarki, na których rzemieślnicy wystawiali swoje towary, tak iż plac ten zwano także potocznie Topfmarkt. Jak sama nazwa wskazuje, handlowano na nim przede wszystkim naczyniami, garnkami, przyborami niezbędnymi w każdej kuchni, można było także naostrzyć noże.

W 1885 roku, na skraju placu stanął pomnik niemieckiego cesarza Fryderyka Wilhelma I. Pomimo nabrania bardziej oficjalnego, państwowego charakteru, na placu nadal odbywały się jarmarki.

W końcu XIX wieku, na skwerze, w pobliżu dzisiejszego obelisku, wybudowano piękną fontannę z rzeźbami koni morskich (hippokampy) oraz na szczycie półnagą nimfą wodną z parasolem, z którego spływała woda.

W latach 30. XX wieku fontannę zlikwidowano, a w miejscu tym niemiecka organizacja Nationalsozialistische Volkswohlfahrt (NSV)*, ustawiła rodzaj pomnika, słupa informacyjnego. NSV była w zasadzie przybudówką NSDAP, skupioną na opiece społecznej, ale wyłącznie dla wybranych grup niemieckiej ludności.

W 1945 roku, po ustanowieniu polskiego Lubania plac zyskał nową nazwę i stał się Placem Wolności. Poniemiecki słup oczywiście został wyburzony. Obok niego stanęła niewielka piekarnia-cukiernia. W zasadzie funkcjonowała do początków lat 60. XX wieku.

Następnie miejsce to nazwano Placem 1 Maja, a 8 maja 1965 roku na odsłonięto bazaltowy pomnik z okazji XX-lecia powrotu Ziemi Lubańskiej do Macierzy. Od tej pory w tym miejscu odbywały się uroczystości państwowe, zwłaszcza z okazji 1 i 9 maja**. Pamiętam, że jako dziecko biegaliśmy z kolegami podczas świąt państwowych zbierając łuski, po salwach oddawanych z karabinów przez żołnierzy Łużyckiej Brygady WOP. Okolicznościowo na placu odbywały się również przysięgi wojskowe żołnierzy WOP.ba później ślubowania funkcjonariuszy Straży Granicznej. Jednak po latach zrezygnowano z tego obyczaju*** (przypis redakcji).

1 września 2003 roku tablicę wymieniono na inną, upamiętniając tym razem Poległych za Ojczyznę. Oczywiście skwer nie jest to prawnie tzw. Miejscem Pamięci Narodowej, gdyż nie znajdują się w tym miejscu szczątki poległych żołnierzy.