Święta Bożego Narodzenia poprzedza tradycyjna Wigilia. Bogata w symbole jest jedną z najważniejszych uroczystości w polskiej kulturze, nie mającej sobie równych w Europie i na świecie.

Wigilii Bożego Narodzenia towarzyszy wiele zwyczajów i symboli, bez których trudno wyobrazić sobie święta. Pod obrus zwykle wkłada się odrobinę siana – nawiązując do żłóbka, miejsca narodzin Chrystusa. Na stole pozostawia się również dodatkowe nakrycie dla „zbłąkanego wędrowca”. Zanim goście skosztują przygotowanych potraw, wszyscy składają sobie życzenia, przełamując się opłatkiem, symbolizującym miłość i przebaczenie.

Wigilia ma podwójne znaczenie: z jednej strony ma charakter liturgiczny, a z drugiej – świecki, związany z wieczerzą wigilijną, czasami wspólnym kolędowaniem i oczywiście prezentami pod choinką.

Zgodnie z polską tradycją, na stole wigilijnym powinno znaleźć się dwanaście dań, a każdy z uczestników wieczerzy powinien skosztować każdego z nich, by zapewnić sobie pomyślność w nadchodzącym roku. Najbardziej charakterystyczne z nich to smażona ryba, pierogi z kapustą i grzybami oraz „uszka” z barszczem czerwonym. Mimo, że od 2003 roku, zgodnie z formułą przykazań kościelnych, zatwierdzonych przez Watykańską Kongregację Nauki Wiary, formalnie nie obowiązuje post w Wigilię Bożego Narodzenia, to jednak Polacy zwykle nie spożywają tego dnia mięsa z wyjątkiem ryb, w poszanowaniu dla wielowiekowej tradycji. Po kolacji wigilijnej jest pora na rozpakowanie prezentów, z czego cieszą się najbardziej dzieci.

O północy tradycyjnie już, we wszystkich polskich kościołach katolickich odprawiane są uroczyste msze święte, tzw. Pasterki, ku czci narodzonego Dzieciątka Jezus.

Podobnie jak w Polsce Wigilię obchodzi się na Litwie, w Czechach i na Słowacji. Uroczystą kolację wigilijną spożywają również Niemcy, jednak nie ma ona tak bardzo uroczystego charakteru.

Wigilia oraz całe Boże Narodzenie w polskiej obyczajowości są świętami bardzo rodzinnymi, powszechnie uważanymi za najważniejszą uroczystość w roku, mimo że ważniejszą jest Wielkanoc.

Autor: oprac. Red.