Lubański Tret wybudowano w krótko po roku 2000. Wcześniej, od połowy lat 70 istniał tam niewielki pawilon handlowy. Jednak niewielu mieszkańców miasta wie, że w tym miejscu miał powstać duży, przeszklony obiekt który nie nawiązywał w żaden sposób do tradycji i historii Lubania, a tym bardziej do historii rynku miejskiego.

Dokumenty i makietę zaplanowanego do budowy obiektu odnalazł Tomasz Bernacki, zawodowo pracujący na stanowisku Naczelnika Wydziału Ochrony Środowiska i Infrastruktury Urzędu Miasta Lubań, a prywatnie jeden z lubańskich regionalistów, który m.in trafił na plany sztolni pod parkiem Kamienna Góra. Tomasz Bernacki podzielił się swoim odkryciem z użytkownikami Facebooka.

–W 1973 roku miała miejsce poważna, pierwsza przymiarka do odtworzenia wyburzonej w końcu lat 60 zabudowy śródrynkowej wokół Wieży Kramarskiej. Zadanie to powierzono Zakładom Doświadczalnym Politechniki Krakowskiej. Kierownikiem zespołu projektowego został słynny architekt i konserwator sztuki oraz ówczesny główny architekt Krakowa prof. Wiktor Zin – mówi Tomasz Bernacki. – Starszym czytelnikom zapewne zapadł w pamięci poprzez audycje telewizyjne pt.”Piórkiem i węglem”. – dodaje Bernacki. – W 1973 roku zatwierdzono projekt budowlany zabudowy lubańskiego Rynku na miarę „nowych czasów”.  Plan Nie nawiązywał w żaden sposób do tradycji i historii tego miejsca. Na szczęście jego realizacja nie doszła do skutku, powstał tylko niewielki pawilonik handlowy przy Wieży, który został rozebrany wraz z realizacją nowego projektu rewitalizacji zabudowy śródrynkowej – podkreśla regionalista.

A jak wyglądałby rynek, gdyby jednak projekt zrealizowano? Zobaczcie sami poniżej:

 Zamość, 1970 rok. Prof. Zin po prawej stronie. Fot. A. Albingowski, zbiory AP Zamość.