Wykopaliska na placu Lompy poprzedzają rewitalizację placu i remont Wieży Trynitarskiej.
Na miedzianą trumnę natrafiono w poniedziałek 27 października 2024 r. Od razu było wiadomo, że nie skrywa zwłok przeciętnego mieszczanina, bowiem była bogato zdobiona. Kroniki sugerowały, że może to być były, wielokrotny Burmistrz Lauban w XVII stuleciu. Wskazywał na to jednoznacznie herb szlachecki namalowany w stopach trumny.

Historycy z Muzeum Regionalnego w Lubaniu spodziewali się, że poza doczesnymi szczątkami osobistości, mogą być w trumnie ukryte klejnoty. Po otwarciu, które z zachowaniem wszelkich środków ostrożności i zasad, odbyło się w lubańskim prosektorium, okazało się, że zwłoki są bardzo źle zachowane. Wspomniany herb, zdobne szaty wewnątrz oraz peruki nie pozostawiają wątpliwości, że odkryto szczątki Johanna Wincklera.

— Nie dziwi brak klejnotu. Winckler był protestantem, więc to dyktowało skromność. Peruki na głowie i u stóp związane były z jego funkcjami prawniczymi w mieście — tłumaczy symboliczny wymiar dodatkowych artefaktów w trumnie dyrektor Muzeum Regionalnego Łukasz Tekiela. 

„To wielce zasłużony burmistrz i syndyk Lubania. Nauki pobierał w Lubaniu, Szczecinie i Lipsku (studia filozoficzne i prawnicze). Do Lubania powrócił w 1637 r. Najpierw powierzono mu notariat, a wkrótce został rajcą. W 1640 r. objął funkcję syndyka (to ówczesne stanowisko prawnika miejskiego — przyp. red.), 12 lat później został burmistrzem. W 1644 r. poślubił Annę Herforth. Doczekał się pięciorga dzieci – dwóch synów i trzech córek. W czasie swojej aktywności zawodowej okazał się skutecznym godnym zaufania urzędnikiem, stawiającym na pierwszym miejscu dobro Lubania i jego mieszkańców. Po wielkim pożarze miasta w 1659 r., w wyniku szybkiej interwencji na dworze księcia saskiego, uzyskał zwolnienie mieszkańców miasta ze zwyczajowego podatku na okres dziewięciu pełnych lat. Mocno przyczynił się do odbudowy budynków użyteczności publicznej. W obliczu zagrożenia najazdem tureckim, z jego inicjatywy zostały wyremontowane fortyfikacje miejskie, znajdujące się wcześniej w opłakanym stanie. Cieszył się wielkim szacunkiem władz krajowych. Nobilitując go, wręczyły mu kosztowny klejnot, który często nosił na szyi. Zmarł w 1676 roku.” [Tekiela Ł., Lubaniem w życiorysie. Wybór biogramów z okazji 800 lat Lubania”, s. 24, Lubań 2020]

Ówczesny system prawa samorządowego był nieco odmienny od dzisiejszego. J. Wickler pełnił funkcję Pierwszego Konsula (czyli Burmistrza, jak wówczas nazywała się ta funkcja) 8 lat, ale z rocznymi przerwami, bowiem prawo zakazywało jednorocznych kadencji rok po roku. W czasie, kiedy nie był Pierwszym Konsulem, pełnił funkcję Drugiego Konsula  lub Trzeciego Konsula (dziś powiedzielibyśmy: Zastępcy Burmistrza lub Wiceburmistrza). W ten sposób łącznie dla miasta, w randze Burmistrza lub Zastępcy Burmistrza, przepracował 16 lat.

Po śmierci 13 kwietnia został pochowany w krypcie kościelnej dopiero 2 maja. Z kronik wiadomo, że pochówek miał godny, z wszelkimi honorami. Taki sam urządzi mu po 348 latach dzisiejszy Lubań i znów trafi do poświęconej ziemi. Nie można wszak było pozostawić trumny pod placem Lompy. Już za czasów niemieckich sarkofag został uszkodzony częściowo przez przebicie rurą w ołowianej osłonie, a w przyszłości, następne instalacje mogłyby wyrządzić kolejne szkody. Miasto ufundowało byłemu burmistrzowi nową trumnę, a po ponownym pochówku Johann Winckler otrzyma także nagrobek.

— Wydobycie sarkofagu z ziemi, przewiezienie do prosektorium, otwarcie oraz przełożenie do nowej trumny, odbyło się wedle wszelkich prawideł, zgodnie z najwyższymi standardami i sztuką archeologiczną, za co dziękuję specjalistom z naszego muzeum oraz pracownikom ZGiUK, którzy bardzo w tym wszystkim pomogli — rozwiewa pojawiające się obawy burmistrz Grzegorz Wieczorek, obserwujący całą akcję bezpośrednio.

Tomasz Wrocławski z jeleniogórskiego biura Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, także obecny na wykopaliskach i w prosektorium, pogratulował Burmistrzowi Wieczorkowi profesjonalnych pracowników z fachowym podejściem do zagadnienia.

Choć znalezisko nie było spodziewane, a zawartość sarkofagu, z uwagi na procesy rozkładu i znaczne zagrzybienie, nie zawierało wyjątkowych artefaktów — klejnot nobilitacyjny byłby sensacją na skalę kraju, lecz go nie było w trumnie — to jest wyjątkowe. Nie tylko wzbogaca o namacalne zabytki naszą miejską historię, ale także wzmacnia naszą miejską dumę — wszak nie każde miasto może się pochwalić zacnymi gospodarzami z przeszłości.

Plac Lompy z Wieżą Trynitarską (dzwonnica dawnego kościoła pw. Świętej Trójcy stojącego na dzisiejszym placu) jest aktualnie rewitalizowany i – wraz z remontem przylegających ulic – podniesie walory estetyczne tego zakątka miasta oraz komfort mieszkańców. Wykopaliska archeologiczne na placu Lompy potrwają do połowy listopada

Reportaż telewizyjny, poświęcony znalezisku na pl. Lompy, obejrzeć można w Zachodnia TV.

Galeria zdjęć: 

Odnalezienie krypty, a w niej bogato zdobionego sarkofagu zapowiadało sensację (foto: Zachodnia TV/ R. Czepielewski)

Sarkofag tuż po wydobyciu z krypty (foto: DLB – Moje Miasto)

Transport sarkofagu tuż po wydobyciu (foto: Przegląd Lubański)

Ekshumacja zwłok byłego burmistrza dokonane były wg najwyższych standardów bezpieczeństwa (foto: Zachodnia TV/ R. Czepielewski)

Zagrzybienie i stopień rozkładu ciała nie pozwoliły na badania antropologiczne (foto: Zachodnia TV/ R. Czepielewski)

Sarkofag po renowacji trafi do Muzeum Regionalnego w Lubaniu (foto: Zachodnia TV/ R. Czepielewski)

Nowa trumna ufundowana przez Miasto Lubań pozwoli na godny pochówek zacnego mieszczanina (foto: Zachodnia TV/ R. Czepielewski)

Symboliczne wyniesienie ciała XVII-wiecznego burmistrza z prosektorium przez aktualnie sprawującego urząd Grzegorza Wieczorka (foto: Miasto Lubań – ŁCR)

Odkopana krypta Johanna Wincklera po usunięciu sarkofagu (foto: Przegląd Lubański)

Źródło: Miasto Lubań – ŁCR, zdjęcia: 
Data publikacji 31.10.2024 r.