Komisja Europejska opublikowała dzisiaj (15.11.2013) specjalne badanie Eurobarometru na temat oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, z którego wynika, że od 2009 r.  zmniejszyła się skala stosowania antybiotyków u ludzi oraz że społeczeństwo ma większą świadomość tego, że antybiotyki nie zabijają wirusów. Na te dobre wiadomości cieniem położyła się jednak informacja o tym, iż dane opublikowane równolegle przez Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób wskazują na znaczący wzrost częstotliwości występowania w Europie wielolekoopornych bakterii Gram-ujemnych, które są odporne na karbapenemy – antybiotyki ostatniej szansy stosowane do leczenia zakażeń związanych z opieką zdrowotną.

Komisja intensyfikuje zatem działania mające na celu walkę z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe (AMR) poprzez sfinansowanie 15 nowych projektów badawczych  i zharmonizowanie przepisów dotyczących gromadzenia danych na temat oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe związanej ze zwierzętami i żywnością.

Unijny komisarz ds. zdrowia, Tonio Borg, powiedział: „Jestem głęboko zaniepokojony faktem, że antybiotyki, które umożliwiły nam leczenie zakażeń bakteryjnych – dawniej śmiertelnych – oraz które uratowały życie wielu ludzi, stają się obecnie coraz mniej skuteczne. Komisja bardzo poważnie podchodzi do problemu, jakim jest wzrost oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe. Komisja jest nadal zdecydowana, aby w skoordynowany sposób realizować plan działania mający na celu rozwiązanie problemu wzrostu oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe zarówno u ludzi, jak i u zwierząt”.

Unijna komisarz ds. badań i innowacji, Máire Geoghegan-Quinn, dodała: „Badania naukowe i innowacje mają zasadnicze znaczenie, jeżeli chcemy zatrzymać wzrost oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe. Te nowe projekty uzupełnią trwające już doskonałe prace mające na celu opracowanie nowych leków i metod terapii. Cieszę się zwłaszcza dlatego, że partnerami w tych projektach zostało wiele małych przedsiębiorstw. Chciałabym, aby ta tendencja była widoczna w kontekście całego nowego programu badań „Horyzont 2020”.

Do środków przeciwdrobnoustrojowych należą antybiotyki, które są podstawowymi lekami stosowanymi u ludzi i zwierząt, i które mogą być również stosowane jako środki odkażające, antyseptyczne i inne produkty higieniczne. Ich stosowanie znacznie zmniejszyło zagrożenie występowania chorób zakaźnych. Antybiotyki stanowią niezbędne narzędzie w medycynie i są wykorzystywane w takich zabiegach takich jak np. transplantacje czy chemioterapia.

Z upływem czasu bakterie uodporniły się jednak na działanie antybiotyków. Wyrazem tej oporności są przypadki zakażeń nabytych w szpitalu, infekcji dróg oddechowych, zapalenia opon mózgowych, chorób biegunkowych i zakażeń przenoszonych drogą płciową. Oporne bakterie mogą być przenoszone ze zwierząt na ludzi za pośrednictwem łańcucha żywnościowego lub poprzez bezpośredni kontakt.

Od lat dziewięćdziesiątych, kiedy to oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe uznano za poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego, Komisja zapoczątkowała wiele inicjatyw i działań w różnych sektorach, takich jak medycyna i weterynaria, żywność i pasze oraz badania naukowe. Plan działania z 2011 r. jest ostatnim z serii kroków podjętych przez Komisję w celu przeciwdziałania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe.

Źródło KE