Ważyła 100 kilogramów, a połowa z tego to 50 kg materiału wybuchowego. Mowa o odnalezionej na terenie lubańskiej szkoły Straży Granicznej bomby lotniczej FAB-100, która zrzucona z radzieckiego samolotu nie eksplodowała. Jej neutralizowanie trwało we wtorek 15 grudnia 2020 r. od rana i zakończyło się ok godziny 15.30.

Znaleziony niewybuch był bombą burzącą produkcji rosyjskiej. Gdy była zrzucana na niemiecki wówczas Lauban, w 1945 r., miała zasięg śmiertelnego rażenia do tysiąca metrów.

–Siła rażenia tej bomby mogła wynosić co najmniej kilkasetmetrów,  – wyjaśnia lubański regionalista specjalizujący się w historii Bitwy o Lubań Jarosław Ludowski – Nawet jako niewybuch była niezwykle niebezpieczna. Posiadła dwa zapalniki jeden od czoła i jeden z tyłu, które podwajały niebezpieczeństwo eksplozji.

By zmniejszyć zagrożenie i ewentualną strefę wybuchu, saperzy z Bolesławca, Krosna Odrzańskiego, Żagania i Świętoszowa przez kilkanaście dni budowali sarkofag, wały i ściany ziemne, kopali rowy i zabezpieczali miejsce workami z piasku oraz podkładami kolejowymi. Na czas akcji wojska w OSS SG przy ul. Wojska Polskiego 2, służby ewakuowały mieszkańców w promieniu kilkuset metrów, a następnie zamknęły tę część miasta dla ruchu samochodów i pieszych. Akacja neutralizacji rozpoczęła się o godzinie 10.25 i polegała na deflagracji (wypaleniu) bomby. Wypalono w ten sposób ok 30 kg, po czym specjalny robot sprawdził niewybuch i okazało się że ładunek do końca się nie wypalił, co zmusiło saperów do kolejnej deflagracji. Kolejne 20 kg ładunku wybuchowego udało się wypalić. Wypaloną bombę bezpiecznie usunięto.

W operacji jako zabezpieczenie wzięli udział Policjanci, Straż Pożarna i Straż Graniczna z Lubania, jednostki OSP z Terenu Powiatu Lubańskiego, żołnierze 16 Brygady WOT, a także lubańska Straż Miejska. W gotowości było również Pogotowie Ratunkowe. Akcja saperów zakończyła się około godziny 15.30. Od jutra (16.12.2020 r.) rozpocznie się rozbiórka sarkofagu i porządkowanie terenu. Lubańska akcja saperów, była pierwsza tego typu operacja w historii polskich jednostek saperskich.

Poniżej na zdjęciach wszystkie etapy operacji: