„Społem” PSS prowadziła zakłady fryzjerskie

Za datę powstania Powszechnej Spółdzielni Spożywców w Polsce przyjmuje się generalnie rok 1868. W każdym z zaborów na powstanie i rozwój spółdzielczości miały wpływ odmienne uwarunkowania prawne, polityczne i gospodarcze. Wspólny był patriotyczny charakter ruchu spółdzielczego, dający możliwości samoobrony gospodarczej i politycznej przed uciskiem administracji każdego z państw zaborczych. Pomysłodawcą nazwy był Stefan Żeromski, który nazwą „Społem” zatytułował pierwszy dwutygodnik propagujący ideę spółdzielczości, wydany w 1906r. W dobie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej PSS „Społem” wybudowała szereg wielkich modernistycznych domów towarowych, które na ówczesne czasy były szczytem nowoczesności. „Społem” Powszechna Spółdzielnia Spożywców w Lubaniu istnieje od 70 lat. Powstała 1946 roku. 31 marca tegoż roku przy ul.Rynek 5 odbyło się pierwsze posiedzenie rady nadzorczej a 1 kwietnia firma została zarejestrowana w rejestrze urzędowym.

Pierwszy zarząd stanowili – Jan Piotrowski, Jerzy Otwinowski i Witold Kulikowski. W tym czasie Spółdzielnia posiadała 3 sklepy spożywcze, 1 monopolowy, wytwórnię wód gazowanych i zakład piekarniczy. Pierwsze sprawozdanie finansowe zamykające rok 1947 mówi, że ogólna liczba członków spółdzielni wynosi 330 osoby, w tym 1 rolnik, 143 urzędników, 37 rzemieślników, 115 robotników i 34 osoby reprezentujące inne zawody. Spośród 330 członków 126 to kobiety a 204 mężczyźni.

W tym czasie Spółdzielnia zatrudniała 34 osoby, w tym 14 kobiet i 230 mężczyzn. Rok, jak wynika ze sprawozdania, zakończył się wynikiem pozytywnym. 14 listopada 1948 roku podjęto decyzję o połączeniu PSS „Jedność” i Spółdzielni Spożywców Pracowników Komunikacyjnych w Lubaniu. 3 marca 1982 roku odbyło się Walne Zebranie Członków Spółdzielni, na którym to uzyskała ona samodzielność i niezależność od struktur WSS w Jeleniej Górze.

Takie były początki Społem PSS w Lubaniu. Historia spółdzielni jest nierozerwalnie związana z powojennym rozwojem życia społeczno–politycznego i gospodarczego miasta i powiatu. Zajmowała się nie tylko handlem, ale też – jak niektórzy pewnie pamiętają – „Praktyczna Pani”, ucząca szycia, robótek ręcznych, pieczenia i gotowania.

Prezes „Społem” PSS Anna Jędzierowska

Mało kto wie, że Społem prowadziło także inne usługi, jak np. fryzjerstwo. Po roku 1989, po transformacji i liberalizacji handlu, dostosowanie handlu do reguł wolnego rynku nie było łatwe. Do naszego kraju zaczęły masowo wkraczać korporacje handlowe o kapitale zagranicznym i „Społemowski” handel na przestrzeni paru lat zmniejszył się do obecnego posiadania. Obecnie „Społem” PSS w Lubaniu zatrudnia około 55 osób w sklepach, hurtowniach i piekarniach w Lubaniu, Pieńsku i Dłużynie. Jest największą siecią handlową w Lubaniu, konkurującą z licznymi podmiotami handlowymi. Na co dzień zmaga się z trudnościami po to, by zdobywać zaufanie klientów i cieszyć się dobrą opinią na naszym rynku. Największym potencjałem Spółdzielni są pracownicy i członkowie, którzy pracują i działają na rzecz Spółdzielni od wielu lat.

Na jubileuszowej uroczystości zorganizowanej dla byłych i obecnych pracowników w Restauracji Tęczowa, z łezką w oku wspominano stare czasy. Czasy pełne zapału i entuzjazmu. Prowadząca imprezę obecna prezes Społem PSS Anna Jędzierowska przypomniała historię spółdzielni, zachęcając do obejrzenia specjalnie wyeksponowanych kronik. Najstarsi pracownicy – jak na jubileusz przystało – zostali uhonorowani w pierwszej kolejności a po nich wszyscy otrzymali pamiątki tego wydarzenia.

Prezesi „Społem” PSS:

Adam Sokołowski

Zenon Piwoni

Anna Jędzierowska

Ludzie:

Członkowie spółdzielni z najdłuższym stażem:

Hanna Binsztok – 15.11.1949 r

Mieczysław Berliński – 15.02.1951 r

Anna Sobol – 17.01.1953 r

Przykładowe artykuły ze spisu z natury w sklepie nr 1 w roku 1947

Kolender – 9 zł

Imbir – 22 zł

Tabaka Gdańska – 30 zł

Krówka Waniliowa – 380 zł/kg

Mydło fala – 180 zł

Wino Madera 240 zł

Paczka UNRA – 550 zł

 Spis w piekarni obejmuje kilka pozycji:

surowce: mąka, mak, cukier

towary: węgiel, drzewo, etykiety chlebowe

wyroby gotowe: chleb, bułki, bułka mielona, suchary

Sklep tekstylny miał na składzie 199 artykułów w tym:

ubrania, materiały, parasole, koce, taśmy, pończochy jedwabne, nici itd.

Autor: Teresa Kraska