W czwartek, 5 listopada br. w Starostwie Powiatowym w Lubaniu, odbyło się posiedzenie Rady Założycieli Komitetu Transformacji Subregionu Turów. Najważniejszym wydarzeniem spotkania, którego gospodarzem był Starosta Lubański Zbigniew Zjawin, było formalne włączenie PGE GiEK do grona członków komitetu. Oznacza to, że do wspólnych działań samorządów dołącza podmiot bezpośrednio związany z procesem transformacji energetycznej w naszym regionie.

Transformacja, ale bez przyspieszania likwidacji

Samorządowcy zaznaczają, że ich celem nie jest przyspieszanie wygaszania kopalni i elektrowni Turów. Chodzi przede wszystkim o odpowiedzialne przygotowanie regionu do przyszłych zmian, zabezpieczenie zatrudnienia oraz stworzenie alternatywnych możliwości rozwoju gospodarczego.

– Wydobycie węgla prędzej czy później się skończy, a w konsekwencji wygaszone zostaną bloki elektrowni. Stowarzyszeniu naszemu nie zależy na tym, by ten proces przyspieszać. Zależy na tym, żeby przebiegał mądrze, w kontrolowany sposób. Zależy nam na daleko idącej współpracy z grupą PGE, ponieważ to pozwoli zachować miejsca pracy w dużym zakresie i stworzyć nowe miejsca pracy w miejsce tych, które będą likwidowane – mówił w trakcie spotkania Zbigniew Zjawin, Starosta Lubański.

Jak zaznaczył Starosta, przyszłość mieszkańców Powiatu Lubańskiego i Powiatu Zgorzeleckiego jest bezpośrednio związana z powodzeniem tych działań.

– Cel jest jeden. Zachować jak najwięcej miejsc pracy, stworzyć nowe miejsca pracy w miejsce likwidowanych, po to, by samorządy z naszego terenu miały możliwość uzyskiwania dochodów, a ludzie nie musieli stąd wyjeżdżać w poszukiwaniu pracy w inne rejony kraju czy za granicę – wskazywał Zbigniew Zjawin.

Rozpoczęto prace nad strategią transformacji

Drugą część spotkania stanowiły warsztaty pn. „Transformacja Subregionu Turów 2026+”, inaugurujące przygotowanie dokumentu strategicznego dla całego obszaru. Prace prowadzone są przy wsparciu Europejskiego Banku Inwestycyjnego w ramach programu TARGET.

Koordynację przedsięwzięcia powierzono Stowarzyszeniu Rozwoju Innowacyjności Energetycznej STORIE ze Zgorzelca, natomiast opracowanie studium ma wspierać zespół ekspertów spółki Stantec.

Przyszła strategia ma opierać się na czterech kluczowych obszarach:

• energetyce i Turowie przyszłości,
• edukacji oraz rozwoju kompetencji,
• gospodarce i przedsiębiorczości,
• jakości życia i spójności społecznej.

Efektem prac ma być nie tylko wspólna wizja rozwoju, ale przede wszystkim konkretna lista przedsięwzięć inwestycyjnych, które będą mogły ubiegać się o wsparcie ze środków krajowych, europejskich i prywatnych.

Samorządy chcą, aby pieniądze z emisji CO₂ wracały do regionu

Jednym z najważniejszych postulatów zgłaszanych przez przedstawicieli samorządów, jest zapewnienie subregionowi dostępu do środków finansowych pochodzących z opłat za emisję dwutlenku węgla.

– Spółki energetyczne, które produkują energię z węgla, płacą potężne wielomiliardowe opłaty za emisję dwutlenku węgla. Naszym celem jest podjęcie działań takich, które spowodują, że część tych opłat trafi tutaj do naszego subregionu, by można było je zainwestować w celu stworzenia alternatywnych rozwiązań, które pozwolą ludziom znaleźć pracę tu na miejscu – argumentował Starosta Lubański.

Samorządowcy podkreślają, że region, który przez lata ponosił konsekwencje funkcjonowania przemysłu energetycznego, powinien mieć realną możliwość wykorzystania środków związanych z procesem dekarbonizacji.

Mieszkańcy i przedsiębiorcy mogą zgłaszać swoje pomysły

Rozpoczęcie prac nad strategią wiąże się również z szerokimi konsultacjami społecznymi. Do udziału w nich zaproszeni zostali mieszkańcy, przedsiębiorcy, organizacje pozarządowe oraz regionalne instytucje. Przygotowano też dwa formularze internetowe, za pośrednictwem których można przekazywać propozycje inwestycji oraz informacje przydatne przy opracowaniu dokumentu strategicznego:

• Formularz zgłaszania nowych projektów i propozycji strategicznych: https://forms.cloud.microsoft/e/wsvSL0fjTb
• Formularz wprowadzania danych do dokumentu strategicznego: https://forms.cloud.microsoft/e/E1gmcb8qsX

Zebrane materiały zostaną przeanalizowane przez ekspertów i wykorzystane przy tworzeniu listy priorytetowych przedsięwzięć dla całego subregionu.

Wspólny głos w Warszawie i Brukseli

Przystąpienie PGE GiEK do komitetu to również wzmocnienie pozycji regionu w rozmowach z administracją rządową oraz instytucjami europejskimi. Samorządowcy nie ukrywają, że intensyfikacja wspólnych działań jest efektem doświadczeń związanych z wcześniejszym podziałem środków unijnych. Subregion Turów został pominięty przy podziale Funduszu Sprawiedliwej Transformacji, co – jak podkreślają lokalni włodarze – pokazało, że o wsparcie trzeba aktywnie zabiegać.

– Dobrze, że zaczęliśmy współpracować i dobrze, że Komitet Transformacji liczy dwa powiaty, bo stanowimy siłę, która w tej chwili zaczyna mieć wpływ na postrzeganie nas w Warszawie i w Brukseli. Odkąd zaczęliśmy współpracę z Powiatem Lubańskim i tak bardzo mocno zaczęliśmy działać i w Warszawie, i w Brukseli, nie ma spotkania, gdzie nie byłby wymieniany Powiat Zgorzelecki i Powiat Lubański jako miejsce do transformacji – mówił Rafał Gronicz, Burmistrz Zgorzelca.

Samorządowiec zwrócił również uwagę na doświadczenia z poprzednich lat, kiedy region liczył na uwzględnienie jego potrzeb w podziale funduszy.

– Kilka lat temu za bardzo zaufaliśmy, że Warszawa będzie o nas pamiętała. Wałbrzych nie miał takich złudzeń, więc jeździł i do Brukseli, i do stolicy, dopominał się o środki i je otrzymał. My liczyliśmy, że skoro transformacja nas czeka, nikt o nas nie zapomni. Rzeczywistość okazała się inna. Dziś, bogatsi o te doświadczenia i nauczeni błędami przeszłości, pilnujemy, by przy kolejnych pulach środków te pieniądze trafiły do nas – mówił Gronicz.

ak podkreślił Rafał Gronicz, wspólne działania samorządowców są kontynuowane na wielu szczeblach.

– Jeździmy regularnie ze Starostą Zjawinem i Wójtem Tomczykiem, wspólnie lub osobno do Warszawy, zawsze w jednym celu – po fundusze na modernizację naszego regionu – relacjonował włodarz Zgorzelca.

Przyszłość regionu dotyczy tysięcy pracowników

Znaczenie prowadzonych działań jest ogromne. W samym kompleksie turoszowskim, spółkach powiązanych oraz przedsiębiorstwach współpracujących zatrudnionych jest około 6 tysięcy osób, w zdecydowanej większości mieszkańców obu powiatów.

W ostatnich miesiącach przedstawiciele komitetu prowadzili rozmowy na różnych szczeblach administracji. Jesienią 2025 roku delegacja ze Starostą Lubańskim Zbigniewem Zjawinem i Burmistrzem Zgorzelca Rafałem Groniczem uczestniczyła w Radzie ds. Sprawiedliwej Transformacji w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej. Wiosną 2026 roku samorządowcy zabiegali o wsparcie w Sejmie, podczas posiedzenia parlamentarnego zespołu, postulując przygotowanie terenów inwestycyjnych pod rozwój zielonej energetyki i nowoczesnego przemysłu. Z kolei w lipcu przedstawiciele komitetu prowadzili rozmowy w Ministerstwie Klimatu i Środowiska dotyczące rządowego programu finansowanego z Funduszu Modernizacyjnego, w którym w pierwszym naborze stawką ma być ponad 300 milionów złotych.

Kończąc warto podkreślić, że formalne przystąpienie PGE GiEK do Komitetu Transformacji Subregionu Turów stanowi kolejny etap budowania wspólnego frontu na rzecz przyszłości regionu. Samorządowcy, przedsiębiorcy i instytucje będą teraz pracować nad konkretnymi rozwiązaniami, które mają zapewnić mieszkańcom stabilne zatrudnienie, nowe inwestycje i możliwość rozwoju bez konieczności opuszczania rodzinnych stron.

Data publikacji: 2026/11/09