Od 2023 roku Fundacja Twoje Dziedzictwo, realizuje projekt mający na celu odbudowę dawnego klasztoru Zakonu św. Marii Magdaleny od Pokuty w Nowogrodźcu. W maju br. rewitalizowany obiekt odwiedziły jego duchowe spadkobierczynie – siostry Magdalenki z Domu Generalnego tej formacji w Lubaniu.

Magdalenki z Lubania, zarządzały klasztorem w Nowogrodźcu od 1217 roku aż do sekularyzacji w roku 1810 roku. Choć od tego czasu klasztor jest obiektem świeckim, czas jego największego rozkwitu i zarazem rozkwitu Nowogrodźca przypada na okres, w którym zarówno klasztor jak i miasto należały do lubańskich „Białych Panien” spod znaku św. Marii Magdaleny.

Postępy prac przy odbudowie klasztoru, które rozpoczęły się w roku 2023, siostry Magdalenki mogły zobaczyć 1 maja br. Przybyły do remontowanego obiektu na zaproszenie kierownika strategicznego projektu Wilka Korwina-Szymanowskiego. Wraz z Matką Przełożoną Zgromadzenia Wiesławą Kopij siostry z Domu przechodziły przez dawne korytarze, a nawet zeszły do piwnic na poziom „-1”. Kierownik przedsięwzięcia wyjaśnił siostrom, że zamierzonym celem długodystansowym fundacji, jest odbudowa i przywrócenie funkcji przynajmniej w 70% zabudowy kompleksu klasztornego.

Nie wszyscy z wiedzą, że choć klasztor po odbudowie będzie pełnił nadal funkcję świecką, siostry Magdalenki z Lubania z zaangażowaniem wspierają projekt „Klasztor Dusz” i to nie tylko w wymiarze duchowym, ale również finansowym.

–Niezwykle cieszymy się, że ten projekt spotykał się z aprobatą Zgromadzenia, a samo Zgromadzenie bierze tak aktywny udział w odrodzeniu nowogrodzieckiego klasztoru i w społecznym systemie zarządzania zabytkami – piszą na FB przedstawiciele Twoje Dziedzictwo.

O historii Klasztoru Magdalenek w Nowogrodźcu (z Lubaniem w tle)

Magdalenki od Pokuty znalazły się w tym miejscu za sprawą św. Jadwigi Śląskiej jak podaje tradycja już w 1217 roku. Jadwiga otrzymała od swojego małżonka księcia wrocławskiego Henryka I Brodatego, zameczek myśliwski położony nad Kwisą i przeznaczyła go od razu na cele zakonne. Wokół zakonu zaczęło rozkwitać osadnictwo. Dzięki temu już w 1233 roku Nowogrodziec zyskał prawa miejskie. W 1495 roku zakon stał się formalnym właścicielem Nowogrodźca. Już pięć lat później w 1500 roku zapewnił miastu dostęp do wody z drewnianego wodociągu, doprowadzającego z oddalonego o przeszło 2 km źródła. Przez prawie 600 lat klasztor był ośrodkiem kształtowania się tkanki miejskiej i kultury Nowogrodźca, jego dzisiejszy kształt zawdzięczamy w lwiej części zarządzającemu nim wówczas zakonowi Magdalenek. Przez wieki klasztor wraz z mieszkańcami Nowogrodźca przechodził różne koleje losu m.in. epidemie, klęski żywiołowe (pożar) i wojny.

W 1810 roku państwo pruskie dokonało sekularyzacji klasztoru i jego ziem. Kompleks częściowo przeznaczono na na cele administracyjne, oraz na potrzeby stworzonego Wyższego Seminarium Luterańskiego. W obrębie  klasztoru władze utworzyły również komendę Straży Pożarnej. Do 1945 roku obiekt był dobrze utrzymany. Działania wojenne w czasie Bitwy Lubańskiej, która miała miejsce w lutym i marcu 1945 r. (Nowogrodziec był jednym z teatrów działań tej operacji), klasztor prawie ominęły. Obiekt został trafiony tylko jednym pociskiem artyleryjskim, który nie wyrządził wielkich zniszczeń.

Po wojnie władze Polski Ludowej, mimo że obiekt stał się własnością gminy miejskiej Nowogrodziec i został przez nią zabezpieczony, zaniechały jakichkolwiek działań na rzecz budynków, które przecież mogły być przeznaczone nawet na mieszkania komunalne. Jeszcze w 1951 r. znany regionalista Leon Piątkowski fotografował meble w poszczególnych salach dawnego klasztoru, a nad zabudową niemal pełną konstrukcję dachów wraz ze zdrowym poszyciem. Pod koniec lat 50 XX w. zaczęła się dewastacja kompleksu, trwająca przez cały okres PRL. Po 1989 r. w nową rzeczywistość III RP, klasztor wszedł jako ruina i miejsce pijackich libacji, burd oraz wysypisko śmieci i przestrzeń zabaw dla młodzieży.

Od 2023 r. członkowie Fundacji Twoje Dziedzictwo która przejęła klasztor i rozpoczęła jego rewitalizację chcą, by miejsce to było miejscem rozwoju twórczości, propagowania kultury i edukacji na najwyższym poziomie i stąd nazwa projektu „Klasztor Dusz”. Realizacja powziętego zamysłu odbudowy dokonuje się dzięki wsparciu rzeczowemu, finansowemu, pracy członków i wolontariuszy Fundacji Twoje Dziedzictwo oraz Klubu Twojego Dziedzictwa. Duże znaczenie mają dotacje celowe Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Ochrony Zbytków, jak również środki własne Fundacji Twoje Dziedzictwo.

Dzięki takim formom pomocy udało się przeprowadzić działania porządkowe, architektoniczne, budowlane i konserwatorskie. Podczas prac odkryto m.in. murowany, mocno zdegradowany fundament na trasie prowadzącej w stronę ogrodów klasztornych, szczątkowo zachowane elementy posadzki w budynku bramnym, odzyskano z gruzowiska znaczne ilości oryginalnej cegły i piaskowca. Przywrócono m.in. podstawową funkcję budynku bramnego.

Inicjatywę odbudowy dawnego klasztoru popierają mieszkańcy Nowogrodźca i subregionu charakteryzujący się wysoką kulturą, liczący na rozwój miasta, a także Urząd Miasta i Gminy Nowogrodziec, Klub Twojego Dziedzictwa zrzeszający wokół Klasztoru internautów z całej Polski (również z Nowogrodźca) oraz Magdalenki z Lubania, będące duchowymi spadkobierczyniami pierwszych właścicielek Klasztoru.

Jeżeli ktoś z naszych czytelników zechciał by wesprzeć fundację w dziele odbudowy tego wspaniałego zabytku, może skontaktować się z z jej zarządem pod nr tel. +48 690 690 550 lub poprzez stronę: Fundacja Twoje Dziedzictwo

Obejrzyj wideo: 

Obejrzyj galerię zdjęć:

Na podstawie informacji Fundacji Twoje Dziedzictwo, opracował Sławomir Piguła, materiały fotograficzne, zdjęcia i wideo: Fundacja Twoje Dziedzictwo
Data publikacji 16.08.2024 r.