Alkoholizm to choroba, która nie ujawnia się od razu, ale posiada następujące po sobie fazy. Każda z nich cechuje się określonymi objawami i, co istotne, na każdym etapie rozwoju choroby można rozpocząć leczenie, by powrócić do stanu trzeźwości. Jak rozpoznać poszczególne fazy alkoholizmu?

Jak rozwija się choroba alkoholowa?

Choroba alkoholowa rozwija się stopniowo i w poszczególnych okresach może mieć różne stopnie nasilenia.  Lekarze wskazują, że każdy przypadek uzależnienia od alkoholu jest poprzedzony wystąpieniem objawów ostrzegawczych, których nie powinno się bagatelizować. W sytuacji gdy zostaną one odpowiednio wcześnie rozpoznane, to możliwe jest rozpoczęcie terapii i zahamowanie choroby. Istotne znaczenie ma zwłaszcza szybka reakcja rodziny oraz najbliższych osób, ponieważ chory na ogół nie jest w stanie przyznać, że zmaga się z nałogiem, a pozostawienie go samemu sobie często powoduje, że choroba przybiera charakter chroniczny. Dlatego w takiej sytuacji istotne znaczenie ma skierowanie bliskiej, chorej osoby na leczenie do ośrodka terapii uzależnień, gdzie lekarze oraz specjaliści pomogą mu wyjść z nałogu i odzyskać radość z codziennego życia.

4 fazy alkoholizmu

Wyróżnia się następujące fazy alkoholizmu:

• Faza prealkoholowa (wstępna);
• Faza ostrzegawcza;
• Faza krytyczna;
• Faza przewlekła (chroniczna). 

Faza prealkoholowa (wstępna)

Jest to pierwsza, wstępna faza alkoholizmu, która może trwać nawet do kilku lat i często nie wzbudza podejrzeń zarówno co u osoby chorej, jak i u rodziny i osób z najbliższego otoczenia. Wynika to przede wszystkim z faktu, że objawy charakterystyczne dla tej fazy są podobne do zachowań osób, które okazjonalnie sięgają po alkohol i nie zmagają się z chorobą. Kluczowe znaczenie w tej kwestii ma jednak podejścia danej osoby do alkoholizmu oraz inne czynniki, w tym np. uwarunkowania genetyczne, powodujące większą skłonność do sięgania po alkohol, zwłaszcza w przypadku kiedy w rodzinie występuje przypadek choroby alkoholowej. W takiej sytuacji potencjalny alkoholik, w odróżnieniu od innych osób, znacznie szybciej odkrywa, że picie sprawia mu przyjemność, relaksuje go i jest sposobem na poprawę nastroju, zwłaszcza gdy ma trudny dzień, coś go zdenerwuje lub rozdrażnieni. W tej fazy alkoholizmu na ogół nie ma miejsca samotne picie, ale raczej szukanie towarzystwa do tzw. kieliszka.

W miarę upływu czasu u osoby chorej rozwija się tolerancja na alkohol, który staje się środkiem niezbędnym na co dzień. W ten sposób zaczyna się wpadanie w nałóg.

Faza ostrzegawcza

Jest to czas kiedy uzależnienie od alkoholu postępuje, a alkoholik zaczyna szukać coraz więcej okazji do picia, często sam inicjuje spotkania towarzyskie i zwiększa ilość wypijanego alkoholu, w zależności od swoich potrzeb. To wszystko wynika z faktu, że sięganie po alkohol sprawia mu przyjemność, rozluźnia go i jest sposobem na radzenie sobie z różnego rodzaju emocjami. Niestety, w każdym przypadku picie kończy się utratą kontroli. Mimo to alkoholik nie potrafi odmówić sobie sięgania po kolejny kieliszek, co jest sygnałem o rozwijającej się chorobie alkoholowej.

Ważnym momentem w tej fazie jest tzw. urwanie się filmu, czyli moment kiedy osoba uzależniona po raz pierwszy traci kontakt z rzeczywistością po wypiciu alkoholu. Jest to sygnał ostrzegawczy, że niezbędne jest leczenie aby choroba nie postępowała. 

Faza krytyczna

Nazywana jest również fazą ostrą, kiedy to u osoby chorej dochodzi do regularnej utraty kontroli nad rozpoczętym piciem, w efekcie czego wydłuża się czas oraz ilość spożywanego alkoholu. Co istotne, alkoholik nie potrafi odmówić sobie kolejnego kieliszka. Jednocześnie może mieć miejsce manipulacja najbliższymi, ponieważ osoba chora szuka powodów aby sięgnąć po alkohol i wytłumaczyć konieczność picia, co rodzi problemy w rodzinie, pracy i w otoczeniu. Pojawiają się też agresywne zachowania, izolowanie się od świata zewnętrznego oraz stopniowe przechodzenie do kolejnej fazy uzależnienia.

Faza przewlekła

To ostatni etap rozwoju choroby alkoholowej, kiedy picie staje się codziennością, a alkoholik zaczyna dzień od sięgania po kieliszek i pije tak długo aż traci kontakt z rzeczywistością. Nie ma znaczenia miejsce w którym przebywa, ponieważ pije zarówno w pracy, jak też na ulicy lub w domu, a taki stan trwa całymi tygodniami, miesiącami, a nawet latami – aż do objawów zatrucia. W tej fazie widoczne są też objawy zespołu abstynencyjnego, takie jak: zaburzenia nastroju, drżenia rąk, bóle głowy i kołatania serca, które często zmieniają się w objawy psychozy alkoholowej i ustępują po wypiciu alkoholu. 

Dla każdej osoby która dotarła do tego etapu uzależnienia wyjściem może być tylko leczenie odwykowe w renomowanym ośrodku leczenia uzależnień. Warto jednak wiedzieć, że alkoholizm jest chorobą nieuleczalną, natomiast można żyć będąc trzeźwym i nieustannie walcząc z nałogiem dzięki pomocy specjalistów i wsparciu otoczenia. 

Przeczytaj na blogu ośrodka Nowe Życie w Krakowie artykuł: Kiedy zaczyna się alkoholizm. 

Tekst partnerski