Projekt był realizowany przez (byłych i obecnych) mieszkańców Bożkowic – Sandrę

Trelę, Alicję Krzak, Mieczysława Gnacha oraz Annę Gnach, sfinansowany został przez

Dolnośląski Fundusz Małych Inicjatyw. W niespełna półtora miesiąca udało się przeprowadzić

kilkanaście rozmów z mieszkańcami i na ich podstawie napisać i wydać książkę. Ponadto,

zorganizowano spotkanie z dr Łukaszem Tekielą (dyrektorem Muzeum Regionalnego w

Lubaniu) o historii Bożkowic, regionu i potencjale turystycznym naszej wsi. Proces

powstawania książki i tajniki pracy w wydawnictwie przybliżyła uczestnikom projektu Sandra

Trela. Uzupełnieniem naszych działań był spacer śladami historii – uczestnicy poznawali

historię naszej wsi nie tylko słuchając przewodnika, ale też przy pomocy aplikacji

wykorzystujących rozszerzoną rzeczywistość, które umożliwiały porównanie, jak przed wojną

wyglądały najważniejsze budynki we wsi. Zwieńczenie zaś stanowiła uroczysta premiera

książki w świetlicy wiejskiej, na której mieszkańcy otrzymali bezpłatne egzemplarze książki.

Rozmowy dotyczyły życia codziennego, ale również historii rodzinnych, czy istotnych

dla mieszkańców wydarzeń. Poznaliśmy pierwsze lata po zakończeniu wojny, starania

przesiedleńców o zachowanie swoich tradycji i tożsamości w obcym miejscu. Usłyszeliśmy

kilka smutnych, czasem okrutnych historii. Pojawiały się historie zdawałoby się banalne, ale

dla nas były one ważne, bo opowiadały o dawnych czasach w naszej wsi. Spotkania, seanse,

występy organizowane w świetlicy w poprzednich dekadach mogą być inspiracją dla

najmłodszego pokolenia czytelników. Najstarsi mieszkańcy Bożkowic szczegółowo pamiętali

najistotniejsze z ich punktu widzenia wydarzenia, ciekawe historie i przygody, ich pamięć

okazała się doskonalszym narzędziem do przechowywania faktów, niż wszechobecne dziś

smartfony, aparaty, kamery. Z pozornego chaosu opowieści dotyczących rozmaitych

wspomnień, od trudności dnia codziennego, do kiszki ziemniaczanej, pieca chlebowego na

kółkach, chałwy kupowanej pokątnie, zdecydowanie smaczniejszej, niż dziś – wyłania się

prawdziwy obraz życia w powojennych Bożkowicach.

Początkowo zakładano wydanie 100 egzemplarzy, które miały trafić do mieszkańców.

Udało się jednak wydrukować aż 500 książek, które wraz z rodzinami i znajomymi naszych

mieszkańców trafiły do różnych zakątków Polski i świata (m.in. do Ministerstwa Kultury i

Dziedzictwa Narodowego, do Europejskiego Trybunału Obrachunkowego w Luksemburgu,

Fundacji Wspomagania Wsi, do Niemiec i do USA) oraz do lokalnych szkół, bibliotek i

organizacji pozarządowych.

Zespół redakcyjny przy przygotowaniu książki kierował się dewizą popularyzowaną

przez francuskich historyków pierwszej połowy XX w., że historii nie tworzą władcy, choćby

​

ten sposób tzw. zwykli ludzie – w tym przypadku mieszkańcy Bożkowic – odzyskali należne

sobie miejsce w procesie historycznym.

A co wspólnego z ideą

smart

wsi (

smart village

) ma projekt, którego głównym

rezultatem było wydanie książki?

Smart village

to podejście rozwoju obszarów wiejskich,

które opiera się na wykorzystaniu nowoczesnych narzędzi i technologii w celu poprawy

jakości życia mieszkańców oraz podniesienia standardu usług publicznych. Celem

smart

village

jest stworzenie inteligentnego i zrównoważonego środowiska wiejskiego, które

odpowiada na konkretne potrzeby i potencjał danej społeczności. Bożkowice, realizując

nagrodzony projekt, udowodniły, że wpisują się w ideę rozwoju definiowaną jako

smart

wieś.

Bez znajomości historii naszej wsi i jej nie mieszkańców, nie da się zbudować odpowiednio

dopasowanej strategii rozwoju. Nie znając przeszłości, trudno jest odnaleźć się i zrozumieć

współczesne zawiłości. Projekt „Nasze Bożkowice – wspomnienia mieszkańców” przyczynia

się do zachowania dziedzictwa lokalnego, wzmacniania więzi społecznych, podnoszenia

świadomości lokalnej historii i jej wartości, wykorzystania nowoczesnych technologii oraz

promowania innowacyjności i kreatywności w społeczności lokalnej. Działaliśmy

Samodzielnie, Międzypokoleniowo, Ambitnie, Różnorodnie, z poszanowaniem Tradycji, ale

wykorzystując nowoczesne Technologie i dbając o Tożsamość lokalną.

Ogromne podziękowania należą się nie tylko zespołowi realizującemu projekt, ale

przede wszystkim mieszkańcom Bożkowic, którzy podzielili się z nami osobistymi historiami,

często trudnymi wspomnieniami, poświęcili czas, aby tłumaczyć nam zawiłości rodzinnych

powiązań i towarzyskich relacji, przekazali dokumenty, fotografie i pamiątki rodzinne. To

niesamowity wkład w ocalenie od zapomnienia powojennej historii naszego regionu.

Szczególne podziękowania kierujemy też do doktora Łukasza Tekieli za nakreślenie nam

kierunku pracy i poszukiwań, rady, a przede wszystkim za przedstawienie na, nowego

spojrzenia na dzieje naszej wsi. Dziękujemy również panu Zbigniewowi Madurowiczowi za

możliwość przedrukowania przedwojennego rysu historycznego naszej miejscowości.