W związku z wejściem w życie z dniem 1 lipca b.r. nowego systemu gospodarki odpadami gminy muszą osiągnąć określone współczynniki odzysku surowców wtórnych. Wśród nich także znajduje się gruz budowlany. Jak postępować w przypadku gdy w naszym domu pojawia się gruzowy odpad. Na te i inne pytania odpowiada treść tego artykułu.

Zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach każda z gmin ma obowiązek do końca 2020 roku osiągnąć poziom recyklingu gruzu w wysokości co najmniej 70% wagowo. W kolejnych latach odzysk do ponownego wykorzystania musi wynosić – 2014-38 %, 2015-40, 2016-42%, 2017-45%, 2018-50%, 2019-60 % i w 2020 – 70%. Ważne, iż poziom tego odzysku liczy się dopiero po przyjęciu gruzu na składowisku. Za brak osiągniętych ustalonych wskaźników recyklingu grozi kara naliczana przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Według wskaźników z Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami, który stanowi prawo miejscowe dla gmin, w Lubaniu różne odmiany gruzu komunalnego stanowią około 3 % wagowo wszystkich odpadów komunalnych (około 300 ton).

Ustawa o odpadach umożliwia wykorzystanie gruzu do własnych celów przez właściciela nieruchomości, na której powstaje, a także przekazanie go innemu podmiotowi w celu gospodarczego wykorzystania, jednakże często jest to robione niezgodnie z wieloma przepisami. Gruz może być wykorzystywany na cele budowlane np. utwardzenie drogi wewnętrznej czy na niwelację terenu – ale wyłącznie na gruntach sklasyfikowanych jako budowlane. Wykorzystywanie go do wyrównywania czy podnoszenia terenów, które są sklasyfikowane jako łąki, pastwiska czy nieużytki jest de facto ich zanieczyszczaniem lub zmianą przeznaczenia gruntu (a tym samym powoduje nielegalną zmianę klasyfikacji gruntu). Nie dość, iż jest to postępowanie nielegalne i zagrożone grzywnami, to także powoduje bezpowrotne niszczenie wielu cennych przyrodniczo siedlisk rzadkich gatunków roślin czy zwierząt.

Aby sprostać wymaganiom ustawy każda z gmin przyjęła na swoim terenie rozwiązania, które mają zapobiegać nielegalnemu usuwaniu gruzu, a także umożliwić osiągnięcie poziomów jego odzysku. W Lubaniu w uchwałach miejskich przyjęliśmy możliwość nieodpłatnego pozbycia się gruzu z nieruchomości, których właściciele odprowadzają tzw. opłatę za zagospodarowanie odpadów. W ramach tej opłaty można więc pozbyć się gruzu, który pochodzi z drobnych remontów nie wymagających uzyskania dodatkowych zezwoleń np. zgłoszeń na rozbiórkę, pozwoleń budowlanych na przebudowę, wymianę dachu.

Faktycznie więc będą to wszelkiego rodzaju drobne remonty w mieszkaniach czy budynkach jak przebudowa łazienki, zbicie starego tynku, rozbiórka pieców, usunięcie starego podjazdu, murku. W opłacie tej sfinansowany jest transport i zagospodarowanie odpadu. Warunkiem skorzystania z takiej możliwości jest jednak zgromadzenie gruzu w specjalnym pojemniku.

Dla ułatwienia mieszkańców firma ZGiUK z Lubania wprowadziła nowe stawki za wynajem pojemnika na gruz – 10 zł za dobę. Jest to duży kontener o pojemności 3,5 m3 przystosowany technicznie do załadunku gruzu, wykonany z odpowiednio grubej blachy. Wystarczy, iż każdy zainteresowany legalnym pozbyciem się gruzu wcześniej złoży w biurze ZGiUK-u przy ul. Lwóweckiej 8 w Lubaniu zlecenie na wynajem kontenera (należy podać w nim także lokalizację ustawienia kontenera – miejsce to powinno być uzgodnione z właścicielem zarządcą terenu).

Gruz musi być jednakże czysty i nie mieszany z innymi odpadami tj. nie może być zanieczyszczony odpadami komunalnymi czy niebezpiecznymi (puszki po farbach, folie itp.), gdyż wówczas będzie odebrany już za dodatkową opłatą. Zamówienia można składać jednakże powyżej minimalnej ilości 300 kg gruzu czyli około 0,5 m3. Mieszkańcy mogą też skorzystać z innego rozwiązania, gdy posiadają przyczepkę mogą przywieźć gruz osobiście do tzw. Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK). W Lubaniu znajduje się on na składowisku odpadów przy ul. Bazaltowej 1. Można tam zdać gruz nieodpłatnie w dni robocze, w godzinach od 7.00 do 17.00.

Tomasz Bernacki

Autor jest Naczelnikiem Wydziału Ochrony Środowiska i Gospodarki Przestrzennej UM Lubań. Prywatnie zajmuje się historią miasta i regionu