Wysadzony w dniu 17 lutego 1945 tzw. mały most na Kwisie. W tle kościół w Uniegoszczy – źr. zrzut z niemieckiej kroniki filmowej Wochenschau

Z książki W. Menzla – Heimat Buch des Kreises Lauban: 17 lutego o godz. 1.00 w nocy pierwsze granaty rosyjskiego ostrzału spadły na miasto. O godz. 6.00 na ostrzeżenie jak za dawnych czasów, zabiły dzwony z wieży ratusza. (…) Przez rzadkie chmury nad Krzyżową Górą, przebiło się wschodzące czerwone słońce. Widok zapierał dech w piersiach. Starosta zarządził z rana ewakuację wszystkich urzędów do Zawidowa. Wcześniej o 6 rano na drogę w kierunku Zawidowa wyprowadzono grupę Hitlerjugend, z wyjątkiem specjalnej grupy złożonej z 40 mężczyzn. (…)

100 mm armata polowa wz. 44 – BS-3. 368.pułk artylerii armat wyposażony w te armaty dotarł do Uniegoszczy – źr. www.rvvdku-vi.ru

O godz. 9.00 rozpoczął się ostrzał całego miasta z ciężkich haubic i moździerzy. (…) Podczas krótkiej przerwy w ostrzale ostatnich uchodźców pospiesznie ewakuowano na Kamienną Górę i w kierunku Zaręby. Przez ulicę Starolubańską wił się ludzki wąż z Exerzierplatz do Hohwald. Wieża ratuszowa utraciła szpic, okazałe dzieło Zimmermana. Stara Wieża Bracka i Wieża Glocka na Placu Gimnazjalnym otrzymały ciężkie trafienia, a stały jak zwykle niewzruszenie. O godz. 10.00 zapłonął budynek poczty, a potem pomieszczenie telegrafu i tym samym jedyne połączenie z dowództwem zostało przerwane.
Potem stanęły w ogniu Kościół św. Krzyża, dworzec kolejowy, gimnazjum i wiele innych budynków. Ponawiane salwy padały na budynki, ulice i ogrody. (…) Chmury dymu zalegały nad miastem. Powietrze było szare od kłębów dymu i pyłu. Wszystko co mogło płonąć, płonęło. Środki techniczne i samochody strażackie z gaśnicami odjechały wcześniej do Zawidowa. Próby ugaszenia pożarów spełzły na niczym. Fala uderzeniowa wybuchających pocisków wybijała szyby w oknach, belki ze zniszczonych dachów fruwały dookoła jak pociski. Zanikło zasilanie w wodę i prąd. (…)

Miejsce budowy przeprawy przez Kwisę na tyłach kościoła w Uniegoszczy – źr. Jarosław Ludowski

Do godziny 9.00 Sowieci opanowują całą Uniegoszcz – prawy brzeg Kwisy. Próby przedostania się przez rzekę mostem przy dzisiejszej ul. Różanej z powodu silnego ostrzału kończą się niepowodzeniem. Zaraz też, przypuszczalnie przed południem, Niemcy wysadzają przeprawę. Krótko potem o godz. 11.00 strzelcy 23. brygady piechoty zmotoryzowanej forsują rzekę wpław i zajmują pojedyncze domostwa i przyczółki na lewym brzegu.

Pułkownik Hans Ulrich Rudel, dowódca SG 2 (Schlachtgeschwader 2) Immelmann, absolwent lubańskiego Gimnazjum. Samoloty SG 2 startujące z pobliskiego Goerlitz brały intensywny udział w walkach w Lubaniu

Działania czołgistów z 56. bpgw wspierają jednostki artyleryjskie z 202. pułku artylerii lekkiej z 76 mm armatami ZIS-3 i z 368. pułku artylerii armat z cięższymi, nowymi 100 mm armatami BS-3. Przypuszczalnie również te armaty instalowane są na terenie parafii w Uniegoszczy i w podwórzu gospody Zur Schweiz.

Zniszczony Ratusz w Lubaniu po bombardowaniach – źr. fotopolska.eu

Walki są ciężkie. Dowódca 23. bpzmot pułkownik Gołowaczow melduje do sztabu o nieustannych atakach niemieckiego lotnictwa. Ju 87 Stuka i Fw 190 z SG 2 (drugiego pułku bojowego Luftwaffe), dowodzonego przez absolwenta lubańskiego gimnazjum płk. Hansa Ulricha Rudla, przylatują z Goerlitz. Sam Rudel w tym czasie po amputacji podudzia przebywa w szpitalu. Na koniec dnia Rosjanie zgłaszają 12 zabitych i 30 rannych – to niemal 10% składu osobowego brygady. Wśród ofiar są oficerowie – dowódca jednego z batalionów i z-ca dowódcy brygady.

Cdn.

Zapraszam do śledzenia codziennie historii Bitwy Lubańskiej na łamach Przeglądu Lubańskiego. Zapraszam również do odwiedzenia mojego kanału filmowego na YouTube.

Kanał autora na YouTube: KLIKNIJ TUTAJ

Autor: Jarosław Ludowski

mgr. inż Jarosław Ludowski jest lubańskim regionalistą i badaczem historii współczesnej Lubania i Dolnego Śląska. Specjalizuje się w zagadnieniach historycznych dotyczących Bitwy o Lubań, która miała miejsce w lutym i marcu 1945 roku. Zawodowo pracuje w PEC Lubań Sp. z.o.o.