Sporty zimowe w Karkonoszach zaczęły rozwijać się dynamicznie w ostatniej dekadzie XIX wieku, kiedy to mieszkańcy i turyści zaczęli korzystać z uroków zimy. Zapoczątkowało je saneczkarstwo i bobsleje, potem pojawiły skeletony, a wtórowało im narciarstwo biegowe, zjazdowe i skoki oraz łyżwiarstwo.

Zgromadzony w Muzeum w Karpaczu sprzęt sportowy pozwala prześledzić ich rozwój, poczynając od najstarszych egzemplarzy sanek i bobslejów, skeletonów, nart zjazdowych, biegowych i skokowych oraz karpli i łyżew. Znajdują się tu również trofea sportowe wybitnych zawodników, a także dokumentyi pamiątki z wielu imprez sportowych.

Narty i karple. Muzeum sportu i Turystyki w Karpaczu

Niezwykle cennym eksponatem są narty z wiązaniami trzcinowymi i kaloszowymi, najstarsze, jakie zachowały się na tym terenie, pochodzą z końca XIX wieku. Jest też tutaj jedyna w kraju kolekcja sanek wyczynowych oraz stare bobsleje, zbiór nart i łyżew oraz unikalna rzutka do currlingu, a także duża kolekcja medali sportowych. Muzeum szczyci się dzisiaj jedyną tak dużą w Polsce kolekcją medali uczestnictwa w zimowych igrzyskach olimpijskich (1928-2014), a także medalem z I Nowożytnych Igrzysk Olimpijskich z Aten (1896 r.). W zbiorach znajdują się też oryginalne pochodnie ze sztafet olimpijskich, paszporty olimpijskie i numery startowe.

Są też różnego rodzaju trofea sportowe z organizowanych w Karkonoszach zawodów sportowych o randze krajowej i międzynarodowej. Niezmiernie cenne są medale sportowe z zawodów bobslejowych i saneczkowych o mistrzostwo Dolnego Śląska oraz Niemiec i Polski, Europy oraz Mistrzostw Świata w Bobslejach Dwuosobowych w Szklarskiej Porębie (1933)!

Bobsleje. Muzeum Sportu i Turystyki w Karpaczu

Warto wspomnieć o wystawionych tutaj pamiątkach po Stanisławie Marusarzu –czterokrotnym uczestniku zimowych igrzysk olimpijskich i Adamie Małyszu – najwybitniejszym polskim skoczku narciarskim, który startując w Mistrzostwach Polski 2004 r., w Karpaczu na skoczni „Orlinek”, ustanowił jej rekord 94,5 m. Kamil Stoch z Zakopanego – podwójny mistrz olimpijski w skokach narciarskich przekazał w 2015 r. swoje narty, wzbogacając i uatrakcyjniając dotychczasowe zbiory.

Unikatem jest też puchar i medal za I miejsce w Mistrzostwach Polski w Bobslejach rozegranych w dniu 27 lutego 1949 roku na torze w Karpaczu. Atrakcyjnym eksponatem jest także skibob, czyli połączenie roweru z nartami, który został wyprodukowany w firmie „Polsport” z Jeleniej Góry, w latach 80. XX w., zakupiony wtedy przez Muzeum.

Znany sportowiec, narciarz biegowy Stanisław Michoń, trzykrotny zwycięzca „Biegu Piastów”, przekazał Muzeum zdobyte medale i kryształowy puchar – nagrodę za wygranie I Biegu Piastów w Jakuszycach oraz swoje drewniane narty biegowe. Nie sposób wymienić tutaj wszystkich związanych ze sportami zimowymi eksponatów, które zgromadzone są w Muzeum Sportu i Turystyki w Karpaczu. By zapoznać się z nimi, trzeba to Muzeum koniecznie odwiedzić.

Zbigniew Kulik

Zbigniew Kulik, dyrektor Muzeum Sportu i Turystyki w Karpaczu

KARKONOSZE 1(283)/2016

Zachęcamy do prenumeraty wersji papierowej czasopisma „Karkonosze”.