Czy po wygaszeniu wydobycia węgla brunatnego Zagłębie Turoszowskie stanie się hubem nowoczesnych technologii energetycznych? Odpowiedzi na to pytanie szukali uczestnicy debaty, która odbyła się 23 września 2026 roku w Pałacu w Łagowie koło Zgorzelca i została zorganizowana przez Komitet Transformacji Subregionu Turów. W spotkaniu wziął udział Starosta Lubański Zbigniew Zjawin.

Współgospodarzem konferencji było Stowarzyszenie Rozwoju Innowacyjności Energetycznej oraz Fundacja Rozwoju Regionalnego.

Przedstawiciele samorządu, parlamentu, eksperci oraz delegaci Polskiej Grupy Energetycznej nakreślili ambitny plan miksu energetycznego, który ma zapewnić powiatom: zgorzeleckiemu i  lubańskiemu bezpieczeństwo i nowe miejsca pracy.

-Transformacja energetyczna Zagłębia Turoszowskiego to największe wyzwanie ostatnich dekad. W obliczu nieuchronnego odejścia od węgla brunatnego, kluczowe staje się pytanie: co zastąpi dotychczasowe moce wytwórcze? Spotkanie w Łagowie pokazało, że odpowiedź nie leży w jednym źródle, lecz w zróżnicowanym, nowoczesnym miksie energetycznym – mówi Starosta Lubański Zbigniew Zjawin i jednocześnie Wiceprzewodniczący Subregionu Turów.

Podczas dyskusji eksperci wskazali na cztery kluczowe technologie, które mają stanowić fundament przyszłego systemu energetycznego regionu:

-Elektrownie słoneczne: Wykorzystanie terenów pokopalnianych pod farmy fotowoltaiczne to naturalny kierunek rekultywacji. Duże nasłonecznienie i dostęp do istniejącej infrastruktury przesyłowej czynią z Zagłębia idealne miejsce dla wielkoskalowych instalacji PV.

-Gaz ziemny: Jako paliwo przejściowe, elektrownie gazowe mają zapewnić stabilność systemu w okresach mniejszej produkcji z OZE. Ich elastyczność pozwala na szybkie reagowanie na zapotrzebowanie sieci, co jest kluczowe w procesie odchodzenia od węgla.

-Magazynowanie energii – elektrownia szczytowo-pompowa: To „akumulator” dla całego regionu. Wykorzystanie ukształtowania terenu i infrastruktury poeksploatacyjnej do budowy elektrowni szczytowo-pompowej pozwoliłoby na bilansowanie energii z niestabilnych źródeł odnawialnych, gwarantując bezpieczeństwo dostaw.

-Małe reaktory jądrowe (SMR): To najbardziej innowacyjny punkt planu. SMR-y, charakteryzujące się wysokim bezpieczeństwem i kompaktowymi rozmiarami, mogłyby dostarczać stabilną energię elektryczną oraz ciepło systemowe dla okolicznych miast, zastępując w tej roli starzejące się bloki węglowe.

Spotkanie w Pałacu w Łagowie było istotnym krokiem w stronę wypracowania konsensusu. Przedstawiciele Polskiej Grupy Energetycznej (PGE) podkreślali, że transformacja musi odbywać się w sposób sprawiedliwy, z uwzględnieniem potrzeb lokalnej społeczności i pracowników sektora węglowego.

-Naszym celem jest stworzenie systemu, który nie tylko utrzyma pozycję Zagłębia Turoszowskiego jako jednego z serc energetycznych naszego kraju i zachowa miejsca pracy mieszkańców Powiatu Zgorzeleckiego i Powiatu Lubańskiego, ale uczyni to w sposób nowoczesny, czysty i konkurencyjny – dodaje Zbigniew Zjawin.

Samorządowcy zwracali uwagę na konieczność wsparcia inwestycji przez rząd oraz odpowiedniego wykorzystania funduszy unijnych przeznaczonych na sprawiedliwą transformację. Parlamentarzyści z kolei zadeklarowali gotowość do prac nad legislacją, która ułatwi wdrażanie technologii jądrowych i magazynowania energii w regionach poprzemysłowych.

Choć plany przedstawione w Łagowie są na razie wizją przyszłości, debata ta stanowi ważny punkt zwrotny. Zagłębie Turoszowskie, zamiast zmierzać ku marginalizacji, ma szansę stać się poligonem doświadczalnym dla nowoczesnej energetyki. Kolejne miesiące pokażą, czy ambitne założenia uda się przekuć w konkretne projekty inwestycyjne, które pozwolą regionowi z sukcesem wejść w erę zeroemisyjną.

(SP), data publikacji 02.10.2026 r.