Wyniki ostatnich badań sugerują, że immunokompetencja opisuje nie tylko zdolność
jednostki do opierania się patogenom i pasożytom, ale także do zwalczania chorób
niezakaźnych i samego procesu starzenia się.

W jaki sposób witamina D chroni przed najpowszechniejszymi chorobami i jednocześnie
sprzyja zdrowemu starzeniu się? Kluczem do wyjaśnienia mechanizmu może być powiązanie
indywidualnej reakcji organizmu na tę witaminę z immunokompetencją, czyli wysoką
odpornością. Te zależności badał prof. Carsten Carlberg z Instytutu Rozrodu Zwierząt
i Badań Żywności PAN w Olsztynie.

Wyniki prowadzonych badań badań sugerują, że immunokompetencja opisuje nie tylko
zdolność jednostki do opierania się patogenom i pasożytom, ale także do zwalczania chorób
niezakaźnych i samego procesu starzenia się.

Publikacja z wynikami badań ukazała się w czasopiśmie „Nutrients” . Współautorką
artykułu jest dr Eunike Velleuer z Uniwersytetu w Düsseldorfie.
Witamina D wpływa na funkcjonowanie całego organizmu poprzez swoje modulujące
działanie na układ odpornościowy. Jej niedobór powoduje natomiast wadliwe działanie
układu odpornościowego, prowadząc m.in. do zwiększonej podatności na choroby zakaźne
czy autoimmunologiczne.

Na podstawie wyników swoich wcześniejszych badań prof. Carlberg zaproponował
podział populacji na trzy grupy pod względem poziomu reakcji organizmu na witaminę D:
wysoko, średnio i nisko responsywnych. Wysoki poziom responsywności oznacza, że
organizm potrafi maksymalnie wykorzystać działanie witaminy D, czyli cechuje się wysoką
skutecznością odpowiedzi molekularnej na tę witaminę, i że w tej grupie osób potrzeba
suplementacji jest mniejsza niż u osób z grupy nisko responsywnej.
Podział ten stanowi punkt wyjścia do zrozumienia kolejnych badań uczonego. Tym razem
przyjrzał się on zależnościom między wspomnianym podziałem a procesami zachodzącymi
na poziomie molekularnym w komórkach wrażliwych na zmianę witaminy D w kontekście
procesu starzenia się.

Starzenie się jest naturalnym i nieuniknionym procesem nagromadzenia uszkodzeń
molekularnych i komórkowych, co prowadzi do wadliwych funkcji komórek, tkanek
i narządów, które osłabiają całe ludzkie ciało. Niektóre głębokie zmiany w układzie
odpornościowym na poziomie molekularnym przyczyniają się do spadku
immunokompetencji, czyli zdolności organizmu ludzkiego do odpowiedniego reagowania na
ekspozycję na antygen. Wraz ze spadkiem ogólnej immunokompetencji podczas starzenia,
względna liczba komórek odpornościowych maleje.

W tej części populacji istnieją jednak różnice między ludźmi, tzn. część z nich ma wyższy
odsetek komórek odpornościowych niż średnia, a część – niższy. W tej samej grupie​
wiekowej są zatem osoby o wyższej odporności immunologicznej i inne o niższej. W związku
z tym można założyć, że w pierwszej grupie tempo starzenia jest wolniejsze, a częstość
występowania chorób niższa, podczas gdy w drugiej grupie należy zaobserwować
przyspieszone starzenie i wyższy wskaźnik zachorowań” – tłumaczy prof. Carlberg.
Na tej podstawie można więc założyć, że powiązanie poziomu indywidualnej reakcji
organizmu na witaminę D z jego immunokompetencją odgrywa znaczącą rolę w procesie
starzenia się. Profesor Carlberg wraz zespołem wykorzystał tę zależność do opracowania
mechanizmu tłumaczącego, w jaki sposób witamina D wpływa na epigenetyczne
programowanie komórek odpornościowych, w szczególności monocytów i typów komórek
pochodnych.

Wyniki badań sugerują, że witamina D jest ważnym elementem zdrowego starzenia się,
nie tylko dla utrzymania kości i mięśni szkieletowych w dobrej kondycji, ale także dla
homeostazy układu odpornościowego. Uważamy też, że jej wystarczająca ilość, dostosowana
do indywidualnej potrzeby organizmu, powinna: stabilizować odporność immunologiczną,
chronić przed wieloma chorobami oraz utrzymywać niskie tempo starzenia się.

Autor: Zbigniew Madurowicz

Zbigniew Madurowicz jest pasjonatem historii, publicystą i regionalistą związanym ze Stowarzyszeniem Miłośników Górnych Łużyc. Publikuje w Gazecie Olszyńskiej oraz Przeglądzie Lubańskim. Z wykształcenia jest  farmaceutą i pełni funkcję Wiceprezesa Zarządu Dolnośląskiej Izby Aptekarskiej.

Data publikacji 20.04.2024 r.