Fragment mapy sztabowej 56. brygady pancernej gwardii z zaznaczoną wybudowaną przez Rosjan przeprawą przez Kwisę w okolicy kościoła katolickiego w Uniegoszczy – źr. CAMO RF

Z książki W. Menzla – Heimat Buch des Kreises Lauban:
W dniu 16 lutego po południu zameldowano z posterunku Hitlerjugend z Radostowa:
Kolumna pięciu czołgów typu T 34 i pięciu ciężarówek holujących armaty przeciwpancerne w osłonie plutonu sowieckiej piechoty przemieszcza się w kierunku Radostowa. Najwyraźniej jest to szpica kierująca się na Lubań.
Wyjaśnienie sprawy sowieckiej kolumny marszowej powierzono porucznikowi Petersowi, który miał do dyspozycji czołg typu Panther z niewielkim uszkodzeniem układu kierowniczego. Na prośbę porucznika czołg zablokował drogę i o godz. 18.00 jego dowódca zameldował Petersowi: Sowieckie czołgi i grupa bojowa zostały zniszczone.
Pierwsze starcie zakończyło się sukcesem.

Bertelsdorf (Uniegoszcz k/Lubania) – dawna Loewenberger Strasse (dziś ul. Różana), ulica którą sowiecka kolumna pancerna dotarła do Lubania. W głębi kościół katolicki – źr autor

W godzinach popołudniowych pierwsze szosą do Bertelsdorf (Lubania-Uniegoszczy) zbliżyły się czołgi 56. brygady pancernej gwardii i poruszającej się za nimi 23. brygady piechoty zmotoryzowanej gwardii. Na wlocie do wsi napotkały kamienną barykadę, której broniła grupa Niemców. Po kilkugodzinnej walce przeszkoda została pokonana. Kolumna ruszyła dalej docierając do kościoła w Uniegoszczy. Po wyważeniu bramy czołgi wjechały na teren parafii i zatrzymały się przed rzeką.

Kościół katolicki i szkoła przy ul. Głównej w Bertelsdorf (Uniegoszczy) – źr. autor

Wykorzystując dębowe deski z pobliskiej fabryki maszyn rolniczych sowieccy saperzy zaczęli budować przeprawę, a piechota przebywa Kwisę wpław i zajmuje przyczółki po drugiej stronie rzeki. Na wieży kościoła w Uniegoszczy sadowi się sowiecki obserwator mający za zadanie kierować ogniem artyleryjskim. W podwórzu kościelnym Rosjanie sytuują jeden, a po drugiej stronie ulicy na terenie gospody Zur Schweiz jeszcze dwa moździerze 82 lub 120 mm i przygotowują się do ostrzału miasta.

Polski granat moździerzowy (wypalona skorupa) kal. 46 mm wz. 36 odnaleziony podczas prac gospodarczych na terenie kościoła w Uniegoszczy. Jeden z niewielu polskich artefaktów związanych z Bitwą Lubańską – źr. autor

Rozpoczyna się bodaj najtragiczniejszy w 800 letniej historii miasta czas. Czas 3 tygodniowego chaosu, pożogi i krwi. Czas wydarzeń, których skutki obserwujemy do dziś i po których pamiątki pozostaną już z nami na zawsze.
Rozpoczyna się Bitwa o Lubań.

Cdn.

Zapraszam do śledzenia codziennie historii Bitwy Lubańskiej na łamach Przeglądu Lubańskiego. Zapraszam również do odwiedzenia mojego kanału filmowego na YouTube.

Kanał autora na YouTube: KLIKNIJ TUTAJ

Autor: Jarosław Ludowski

mgr. inż Jarosław Ludowski jest lubańskim regionalistą i badaczem historii współczesnej Lubania i Dolnego Śląska. Specjalizuje się w zagadnieniach historycznych dotyczących Bitwy o Lubań, która miała miejsce w lutym i marcu 1945 roku. Zawodowo pracuje w PEC Lubań Sp. z.o.o.