Stowarzyszenie Miłośników Górnych Łużyc nagrywa film o ostatnich tygodniach życia ppłk Anatola Sawickiego – komendanta Armii Krajowej Okręgu Lwów i eksterytorialnego Okręgu Lwowskiego AK-WiN, który został aresztowany w Lubaniu 16 marca 1948, a następnie zamordowany przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa we Wrocławiu.

W filmie którego nagrania podjęło się SMGŁ, za wrocławskie więzienie Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego posłużył były Areszt Śledczy w Lubaniu. W rolę podpułkownika Sawickiego wcielił się znany lubański regionalista, historyk i prezes SMGŁ Janusz Kulczycki, a oficerów śledczych przesłuchujących Sawickiego grają m.in Jan Lange i Jacek Cichoń. Za kamerą stanął nieoceniony Kamil Chmura  – członek SMGŁ i świetny operator, który ma już na swoim koncie kilka ważnych dla naszego subregionu produkcji.

Warto wspomnieć, że środki na realizacje filmu, Stowarzyszenie Miłośników Górnych Łużyc otrzymało z budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej.

Sylwetka podpułkownika Anatola Sawickiego, pseudonim: Chopin, Cybulski, Młot (na zdj.)

Ur. 14 X 1897 r. w Odessie. Po 1918 r. w Wojsku Polskim, walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Oficer zawodowy artylerii. Od 1929 r. żonaty z Emilią z d. Ostrowską, z którą miał córkę Annę. W kampanii wrześniowej 1939 r. walczył  pod Warszawą, gdzie wzięto go do niewoli. Zdołał zbiec i ukrywał się w Płonce koło Krasnegostawu. Od maja 1941 r. do maja 1942 r. – komendant Obwodu AK Krasnystaw, do września 1942 r. – komendant Obwodu AK Chełm. Od stycznia 1943 r. do lipca 1944 r. – inspektor Inspektoratu Południowego Bóbrka w Okręgu AK Lwów. Do grudnia 1945 – komendant Okręgu AK Lwów. Przeprowadził ewakuację żołnierzy lwowskich z ZSRR, a sam uciekł  do Lubania, gdzie pracował w banku i jednocześnie budował eksterytorialny Okręg Lwowski AK-WiN, którego został dowódcą. Został aresztowany w swoim mieszkaniu w Lubaniu 16 marca 1948 r. Przeszedł brutalne śledztwo. 9 sierpnia zmarł w szpitalu więziennym prawdopodobnie po tym, jak wcześniej podczas przesłuchania został wyrzucony przez okno przez katujących go oficerów UB. W 1965 r. został uniewinniony i zrehabilitowany przez sąd we Wrocławiu. Przywrócono mu zabrany bezprawnie stopień oficerski podpułkownika. Był kawalerem Virtuti Militari kl. V, Krzyża Walecznych, Krzyża Niepodległości, srebrnego Krzyża Zasługi. Pośmiertnie został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Galeria zdjęć z planu filmowego:

Autor: SP/Foto: Karol Kusibab