Dworzec kolejowy w Mirsku

Na trasie nieczynnej linii kolejowej z Gryfowa Śląskiego przez Mirsk do Świeradowa Zdroju trwają prace nad podziałami geodezyjnymi torowisk i dworców, które niebawem zostaną przejęte przez wymienione gminy od PKP. Samorządowcy wspólnie z UMWD chcą reaktywować Kolej Izerską. Odbudowa tego szlaku będzie kosztować 26 mln zł. Niewykluczone że pierwsze pociągi pojawią się tam jeszcze w 2019 roku.

Już w ubiegłym roku samorządy Gryfowa Śl., Mirska i Świeradowa Zdroju zadeklarowały chęć przystąpienie do wspólnego projektu reaktywacji historycznej Kolei Izerskiej. Podczas wspólnej sesji tych trzech samorządów, która odbyła się 14 listopada w Mirsku, radni podjęli uchwały o przystąpieniu do projektu i zabezpieczeniu w swoich budżetach na rok 2018 kwot przeznaczonych na wkład w odbudowę linii – po pół miliona złotych przeznaczyli na ten cel rajcy z Mirska i Gryfowa oraz dwa miliony rajcy świeradowscy. 23 miliony wyłoży Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego, który zrealizuje projekt ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2014 – 2020. W gestii samorządów będzie utrzymanie infrastruktury dworcowej i przystankowej, natomiast po stronie UMWD utrzymanie trasy i  obsługa kolejowa. Kursy pociągów na tej linii będą obsługiwane przez szynobusy Kolei Dolnośląskich.

–Wszystkie strony są zainteresowane doprowadzeniem pomysłu do szczęśliwego końca, ponieważ to ogromna szansa na jeszcze większy rozwój turystyki na na naszym terenie i  przypływ turystów nie tylko w newralgicznych sezonach wypoczynkowych, ale również poza nimi – mówi Burmistrz Mirska Andrzej Jasiński, który od lat przekonywał samorządowców, że rewitalizacji linii i  reaktywacja historycznej Kolei Izerskiej będzie strzałem w dziesiątkę. Samorządowiec się nie pomylił. Już teraz o projekcie piszą i mówią wszystkie media na Dolnym Śląsku oraz ogólnopolskie media branżowe.

Połączenie Gryfowem Śl. przez Mirsk do Świeardowa Zdr., będzie linią dojazdową uzupełniającą połączenia Jelenia Góra-Lubań – Zgorzelec –  Görlitz. Pociągi mają być tak skomunikowane, aby w Gryfowie Śl. możliwa była szybka przesiadka i dalsza podróż  w danym kierunku. Niewykluczone, że docelowo miasta otrzymają bezpośrednie połączenia z Jelenią Górą, Lubaniem, Zgorzelcem a nawet Wrocławiem, bez konieczności przesiadki w Gryfowie. Decydenci zastanawiają się również nad połączeniem międzynarodowym z Niemcami.

Kiedy rozpocznie się remont linii i kiedy możemy oczekiwać pierwszych pociągów na tej linii? Kwestie formalne (przejęcia infrastruktury, projekty itp, pozyskanie środków) będą zrealizowane w tym roku. Bardzo prawdopodobne, że prace nad odbudową rozpoczną się i zakończą w jeszcze roku 2019.

Autor: Sławomir Piguła

 

Historia linii

Wagon motorowy Kolei Izerskiej na stacji w Mirsku – lata 30 XX w.

Linię kolejową Gryfów Śl. – Mirsk – Świeradów Zdrój (całość: Legnica – Złotoryja – Lwówek Śl.– Lubomierz – Gryfów Śl. – Mirsk – Świeradów Zdr.) oddano do użytku 29 lipca 1910 r.a jej właścicielem stała się Kolej Izerska Spółka Akcyjna (niem. Isergebirgsbahn A.G.).

Przez ponad 20 lat linia cieszyła się dużym powodzeniem pasażerów, jednak od 1929 r. ich liczba spadała. Malejąca liczba podróżnych, a także mniejszy ruch towarów spowodował obniżenie rentowności linii. Z tego powodu starano się o nowoczesny tabor (wagony motorowe), gdyż w braku nowoczesnego taboru widziano jedną z przyczyn spadku popularności linii.. Wagony motorowe nie zstąpiły w całości taboru na tej linii z powodu wysokiej ceny zakupu tych pojazdów.

Dworzec w Świeradowie w czasach świetności – lata 20 XX w.

W 1934 r. zakupiono pierwszy tego typu pojazd. W tym również roku, odbyła się uroczystość z okazji 25-lecia uruchomienia  szlaku. W celu ratowania Kolei Izerskiej, wprowadzono bezpośrednie pociągi m.in. z Berlina, Zielonej Góry, Lipska, Drezna i Wrocławia. W okresie II wojny światowej zmniejszył się ruch na linii. Pod koniec wojny, wycofujące się wojska hitlerowskie zniszczyły jedną podporę mostu kolejowego nad Kwisą niedaleko Świeradowa i szlak przestał funkcjonować. W 1945 roku linia przeszła pod administrację polską i tym samym przestała być linią prywatną. Stała się linią państwową, włączoną do sieci PKP. Stację w Świeradowie Zdroju polscy kolejarze przejęli od Rosjan we wrześniu 1945 r. Zanim odbudowano most, komunikację zapewniały pojazdy konne lub wojskowe ciężarówki. Pierwszy pociąg po odbudowie mostu przyjechał do Świeradowa 18 grudnia 1946 r.

Dworzec kolejowy w Mirsku – lata 20 XX w.

Linia po wojnie nie zmieniła swojego charakteru i dalej miała charakter lokalny obsługując przeważnie miejscową ludność. Pierwsze próby likwidacji linii miały miejsce już w latach 50-tych XX w. W listopadzie 1950 r. zlikwidowano połączenie kolejowe z Lwówka Śląskiego do Świeradowa-Zdroju. Z tego powodu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej we Lwówku Śląskim zwróciło się do DOKP we Wrocławiu i wznowienie ruchu. Ostatecznie ruch udało się wznowić.

Linia z biegiem lat stawała się coraz mniej rentowna i niedoinwestowana. Pod koniec lat 60-tych XX w. na stacji Krobica zdemontowano peron oraz kilka torów, a na początku lat 80-tych zburzono lokomotywownię w Mirsku. Ostatnie większe prace remontowe rozpoczęły się i zakończyły w 1984 r.

Wyremontowany dworzec kolejowy w Gryfowie Śl.

Decyzję o zawieszeniu ruchu pasażerskiego na tym szlaku, PKP podjęły 30 listopada 1995 roku. Ostatni pociąg ze stacji Świeradów Zdrój do stacji Gryfów Śl. odjechał 11 lutego 1996 r. o godzinie 17:00. Ruch pociągów pasażerskich zastąpiła zastępcza komunikacja autobusowa, którą zlikwidowano z dniem 1 stycznia 1997 roku. Przez następne dwa lata na linii kursowały tylko pociągi towarowe. Całkowicie zawieszono ruch pociągów po katastrofie, w czasie której pociąg towarowy jadący ze Świeradowa Zdroju, nie mógł wyhamować i wpadł na wagon z węglem na stacji w Mirsku. Ostatecznie PKP zdecydowały o fizycznej likwidacji linii, jednak nie zgodziły się na to ani Rada Powiatu Lubańskiego, ani Rada Powiatu Lwóweckiego.

Oprac. Sławomir Piguła/foto: mirsk.eu, dolnyslask.org.pl, Adrian Karwat