Unikatowa kolekcja dawnych lubańskich gazet
Od wielu lat zbieram dawne lubańskie gazety. Dziś przeglądając swoje zbiory mogę śmiało powiedzieć, że nasze wydawnictwa były przed wojną znaczącym potentatem na rynku prasowym ówczesnych Łużyc i Śląska.
W roku 1845 Kurier Tygodniowy zmienił swoją szatę graficzną. Na stronie tytułowej w miejscu dawnego miejskiego herbu umieszczono pruskiego orła w koronie, siedzącego na gałązkach lobelii. Oryginalny egzemplarz tej gazety z 3 grudnia 1851 r. posiadam również w swoich zbiorach (fot. 2).
W tym czasie Lubań posiadał już drugi tygodnik – Der Laubaner Bote (Goniec Lubański), drukowany przez braci Scharf. Udało mi się zdobyć unikatowy egzemplarz Gońca Lubańskiego również z 3 grudnia 1851 r.! (fot. 3).
W latach 60. XIX w. Kurier Tygodniowy zmienił swój tytuł na Laubaner Anzeiger ( Kurier Lubański) i zaczął ukazywać się dwa, a później trzy razy w tygodniu. Nowa gazeta zwiększyła swoje wymiary i zmieniła szatę graficzną. Drukarnia i wydawnictwo mieściły się przy ul. Greiffenbergerstrasse (obecnie ul. Warszawska). Prezentowane egzemplarze tej gazety (fot. 4 i 5) pochodzą z lat: 1869 i 1916).
Na początku lat 20. XX w. gazeta wychodziła jako dodatek do Görlitzer Nachrichten (Wiadomości Zgorzeleckie). W 1924 r. właściciel drukarni Bruno Ostermann założył nowe pismo noszące tytuł Laubaner Neuesten Nachrichten (Najnowsze Wiadomości Lubańskie), wydawane w drukarni przy ul. Zeidlerstrasse (obecnie ul. Izerska).
W I połowie XX w. w Lubaniu wydawane były jeszcze inne pisma. W roku 1869, z inicjatywy drukarza Alfreda Ludwiga wychodziła przy ul. Naumburgerstrasse 33 (obecnie ul. Wrocławska) – Laubaner Zeitung (Gazeta Lubańska). Tytuł nowej gazety ozdobiony został herbem miasta. Początkowo pismo dostarczano czytelnikom raz w tygodniu, z czasem przekształcono je w dziennik. Z wielu zachowanych egzemplarzy tego dziennika prezentuję dziś numery z lat: 1888 i 1901 (fot. 6 i 7).
W roku 1880 mieszkańcy Lubania otrzymali trzeci dziennik – Laubaner Tageblatt (Lubańska Gazeta Codzienna). Wydawcą dziennika był Carl Valentin Goldammer, który założył nowoczesną drukarnię przy ul. Poststrasse 6 (obecnie ul. Bankowa). Lubańska Gazeta Codzienna stała się z biegiem lat najbardziej poczytną gazetą w mieście, osiągając nakład 8000 sztuk. Egzemplarz tej gazety z 1888 r. posiadam również w swoich zbiorach (fot. 8). Szczupłe ramy tego artykułu nie pozwalają na pokazanie pozostałych miejskich tytułów, takich m.in. jak: Kreis-Blatt (Gazeta Powiatowa) czy Laubaner Landbund (Lubański Związek Chłopski).

Janusz Kulczycki jest regionalistą, badaczem historii Lubania oraz całych Górnych Łużyc i publicystą. Jest również współzałożycielem i Prezesem Zarządu Stowarzyszenia Miłośników Górnych Łużyc w Lubaniu.
Autor: Janusz Kulczycki








