W tym roku mija 15 lat od likwidacji Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego w Lubaniu, których historia sięga połowy XIX wieku, które znacząco na przestrzeni blisko 150 lat wpływały na rozwój niemieckiego Lauban, a po II wojnie światowej polskiego Lubania, które zawsze były jednym z największych pracodawców w subregionie i w których tysiące Lubanian i mieszkańców okolic miasta zdobywało zawodowe szlify.

20 września 1865 roku otwarto pierwsze odcinki Śląskiej Kolei Górskiej, tym samym Lubań otrzymał regularne połączenia kolejowe z Węglińcem i Zgorzelcem. Bardzo szybko, bo już po roku miasto połączyła linia kolejowa z Jelenią Górą. Lata 1866-1868 obfitowały w wielkie inwestycje kolejowe, co kilka miesięcy oddawano dla ruchu pociągów kolejne torowiska, miedzy innymi Zgorzelec- Węgliniec, Węgliniec – Zielona Góra, czy z Jelenia Góra – Wałbrzych i dalej do Wrocławia, oraz pośrednie jak choćby z Gryfowa do Świeradowa. Oczywistym stał się fakt, że jeżdżący tymi szlakami tabor będzie wymagał remontu . Dlatego w 1867 roku zapadła decyzja o stworzeniu zakładu naprawy taboru pod dumnie brzmiącą nazwą –  Królewskie Warsztaty Główne w Lubaniu (niem. Konigliches Eisenbahn Betriebs Amt in Lauban).

Początkowo remontowano tu wagony i niewielkie lokomotywy parowe. Jednak pierwsze lata xx wieku przyniosły ekspresowy wręcz rozwój kolei elektrycznej w Niemczech.W latach 20 ubiegłego stulecia zelektryfikowano 80 % linii w regionie,dlatego lubańskie warsztaty zaczęły specjalizować się w remontach taboru elektrycznego. Po drugiej wojnie światowej, w sierpniu 1945 roku Rosjanie, którzy zdobyli miasto, przekazali zakład władzom polskim, a precyzyjniej rzecz ujmując same hale fabryczne, bowiem wcześniej żołnierze sowieccy wyposażenie warsztatów wywieźli do ZSRR wraz z całą siecią trakcji elektrycznej. Jednak mimo wszystko zakład utrzymał przedwojenny charakter działalności i nadal remontował elektryczne pojazdy kolejowe.

Lata 90 XX w  to dla ZNTK czas nowych wyzwań. Przedsiębiorstwo zaczęło remontować wrocławskie i gorzowskie tramwaje, mówiło się o remontach podobnych pojazdów z Niemiec. Jednak od 1995 roku firma chyliła się ku upadkowi, mimo że możliwości produkcyjne zakładu były praktycznie nieograniczone. Najdziwniejszym jest fakt, że z 23 ZNTK w Polsce zlikwidowano tylko 5 w tym ZNTK Lubań(oraz Słupsk, Wrocław, Piła i Pruszków), mimo że był to jeden z największych zakładów tego typu w kraju. Reszta ZNTK – ów  funkcjonuje do dziś, z tym że niektóre w zmienionej formie, a inne po restrukturyzacji nie tylko remontują tabor, ale także produkują pojazdy (np ZNTK PESA Bydgoszcz).

Dlaczego zlikwidowano lubański ZNTK? Dotąd nie do końca wiadomo. Pojawiły się głosy o niegospodarności, przeroście zatrudnienia a nader szczególnie podkreślano rolę związków zawodowych NSZZ Solidarność, które miały blokować restrukturyzację firmy. W latach 90 Zakłady były największym pracodawcą w mieście (zatrudnienie w granicach 1000 osób). Niejednemu mieszkańcowi Lubania, zapewne do dziś łza w oku się kręci, na widok upadłego „Kolosa”.

Obecnie na terenie dawnych ZNTK istnieje podstrefa Specjalnej Kamiennogórskiej Strefy Małej Przedsiębiorczości, w której istniej kilka podmiotów gospodarczych a mają powstawać kolejne. Ostatni strefa wydała dwa pozwolenia na działalność w podstrefie dla firm Kosikowsky & Kreski oraz spółki Kerman.

Co zostało z dawnych ZNTK, możecie zobaczyć oglądając naszą galerię poniżej: