Od 17 maja br. w Muzeum Etnograficznym we Wrocławiu, można oglądać wystawę pn. „Dolny Śląsk pnie się w górę. Rzemiosło i przemysł wzdłuż Śląskiej Kolei Górskiej”. Wiele miejsca na wystawie poświęcono Lubaniowi i Olszynie, jako jednym z najprężniejszych ośrodków przemysłowych które wówczas znajdowały się w obrębie magistrali Śląskiej Kolei Górskiej. 

Wystawa opowiada historię rozwoju dolnośląskiego rzemiosła, przemysłu i turystyki, który nastąpił wraz z pojawieniem się kolei łączącej Görlitz z Waldenburgiem czyli dzisiejszym Wałbrzychem.

Do końca lat 60. XIX w. rozwój południowego Dolnego Śląska hamowało pagórkowato-górzyste ukształtowanie terenu, utrudniające komunikację oraz transport towarów. Dopiero DKG włączyła ten obszar w europejską sieć kolejową, umożliwiając jego rozwój technologiczny, przemysłowy i urbanizacyjny.

Na wystawie, przygotowanej w językach: polskim i niemieckim, pokazane zostały charakterystyczne wyroby z miejscowości położonych na szlaku kolei. Ich historie pozwalają kompleksowo prześledzić rozwój gospodarczy Dolnego Śląska w 2. poł. XIX w. Oprócz widoków i map dawnego Dolnego Śląska zwiedzający zobaczyć mogą modele lokomotyw i powozów, a także m.in. porcelanę z Wałbrzycha, blaudruki z Gryfowa Śląskiego, koronki z Jeleniej Góry czy chusteczki do nosa z Lubania – przedmioty i artykuły produkowane w miejscowościach, przez które kolej wiodła.

Na przykład Lubań w ciągu kilku dziesięcioleci stał się jednym z największych ośrodków produkcji chusteczek do nosa w tej części Europy. Na początku XX w. lubańskie fabryki zaspokajały aż 90% popytu na ten towar w całych Niemczech. Na wystawie zobaczyć zatem można próbniki materiałów, wzorniki chusteczek czy reklamy tych produktów (m.in. ze zborów naszego regionalisty i lokalnego historyka Janusza Kulczyckiego przypis red.).

Z kolei w Olszynie (która również znajdowała się na trasie Śląskiej Kolei Górskiej przypis red.) funkcjonował zakład przemysłowy Roberta Ruscheweyha, który w 1878 r. uzyskał pierwszy na świecie patent na rozkładany stół. Najdłuższy mebel mógł pomieścić nawet 50 osób, rozkładając się do długości aż 13 metrów. Odwiedzający mogą zobaczyć mniejszą wersję tego wynalazku, a także dokumenty patentowe czy archiwalne znaki fabryczne.

Przedstawiony został również blaudruk, czyli druk batikowy. Ta tradycyjna technika farbowania tkanin nie jest możliwa na skalę przemysłową, choć takie próby zostały podjęte w latach 80. XIX w. w Gryfowie Śląskim w fabryce Schlesische Blaudruckerei AG. Przykłady tkanin zdobionych blaudrukiem, zabytkowe klocki drukarskie, a nawet unikatowe fotografie z procesu produkcyjnego przybliżają widzom ten temat.

Rozbudowa kolei przyczyniła się również do rozwoju turystyki górskiej. Powstawały liczne szlaki turystyczne, schroniska, hotele i restauracje, narodził się przemysł pamiątkarski oraz zwyczaj wysyłania pocztówek, a figurka Liczyrzepy – bohatera najpopularniejszej w regionie legendy – stała się produktem reklamowym Karkonoszy.

Wystawa zorganizowana została przez Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu i Muzeum Śląskie w Görlitz. Można ją zwiedzać do 17 sierpnia br. Szczegółowe informacje: KLIKNIJ TUTAJ 

Obejrzyj wideo z wystawy: 

Data publikacji 22.05.2025 r.