29 lat temu, 16 maja 1991 roku Straż Graniczna rozpoczęła służbę na granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Historia SG dotyczy również Lubania, gdzie na bazie Łużyckiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza powstał Łużycki Oddział Straży Granicznej, a obecnie istnieje Ośrodek Szkoleń Specjalistycznych SG.

Dzisiejsza SG to nowoczesna formacja, w której służbę pełni ponad 14 tys. funkcjonariuszy w tym ponad 4 tys kobiet. W wykonywaniu ustawowych zadań funkcjonariuszy wspiera ponad 3 tys. pracowników cywilnych.

Struktury Straży Granicznej tworzą: Komenda Główna SG (Komendant Główny SG gen. dyw. SG Tomasz Praga) i Biuro Spraw Wewnętrznych SG (Komendant płk SG Adam Wanarski) w Warszawie, oraz dziewięć oddziałów: Nadwiślański w Warszawie (Komendant płk SG Robert Bagan),  Warmińsko-Mazurski w Kętrzynie (Komendant gen. bryg. SG Robert Inglot), Podlaski w Białymstoku (Komendant gen. bryg. SG Grzegorz Biziuk), Nadbużański w Chełmie (gen. bryg. SG Jacek Szcząchor), Bieszczadzki w Przemyślu (Komendant gen. bryg. SG Robert Rogoz), Karpacki w Nowym Sączu (Komendant płk SG Stanisław Laciuga), Śląski w Raciborzu (Komendant płk SG Adam Jopek), Nadodrzański w Krośnie Odrzańskim (p.o.Komendanta płk SG Tomasz Michalski), Morski w Gdańsku (Komendant kontradmirał SG Andrzej Prokopski).

W struktury SG wchodzą również trzy ośrodki szkoleniowe: w Lubaniu – Ośrodek Szkoleń Specjalistycznych Straży Granicznej (Komendant płk SG Jacek Wysokiński), w Koszalinie – Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej (Komendant płk SG Piotr Boćko) i Kętrzynie – Centrum Szkolenia Straży Granicznej (Komendant płk SG Adam Pacuk)

Zgodnie z ustawą, do głównych zadań Straży Granicznej należy ochrona granicy państwowej na lądzie i na morzu, kontrola ruchu granicznego, przeciwdziałanie nielegalnej migracji oraz zwalczanie przestępczości o charakterze transgranicznym.

W związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej i przynależnością do strefy Schengen, ochrona granicy państwowej ma inny charakter na różnych odcinkach granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Ochrona wschodniej granicy RP, będącej jednocześnie granicą zewnętrzną UE, to zarówno kontrola ruchu granicznego, jak i patrolowanie oraz monitorowanie granicy przy użyciu wież obserwacyjnych i pojazdów wyposażonych w sprzęt noktowizyjny i perymetryczny.

W systemie ochrony granicy istotną rolę odgrywa również lotnictwo. Statki powietrzne wykorzystuje się m.in. do patrolowania obszarów morskich i lądowych, do prowadzenia akcji pościgowych i współdziałania z jednostkami prowadzącymi działania na lądzie oraz do działań ratowniczych.

Na terenie całego kraju realizowane są działania związane z przeciwdziałaniem nielegalnej migracji. Są to kontrole legalności pobytu i kontrole legalności zatrudnienia cudzoziemców oraz prowadzenia przez nich działalności gospodarczej.

Funkcjonariusze Straży Granicznej realizują również wiele czynności, które pozostają niewidoczne ze względu na ich operacyjny charakter, ale to one są najważniejsze z punktu widzenia przeciwdziałania i zwalczania przestępczości zorganizowanej. Praca operacyjno-śledcza ma szczególne znaczenie w realizacji przez Straż Graniczną ustawowych zadań, związanych z przeciwdziałaniem nielegalnej migracji oraz zwalczaniem przestępczości o międzynarodowych charakterze. Kluczowe znaczenie w zwalczaniu grup przestępczych, z uwagi na ich międzynarodową działalność, ma współpraca z innymi krajami. Straż Graniczna jest uczestnikiem wspólnych operacji oraz zespołów śledczych w sprawach koordynowanych przez Europol, a realizowanych przez organy ścigania innych państw członkowskich UE.

Straż Graniczna regularnie uczestniczy w misjach agencji FRONTEX (której Akademią Partnerską jest OSS SG w Lubaniu), a od 2011 roku także podejmuje samodzielne zadania w tym zakresie, wspierając państwa bałkańskie, zagrożone kryzysem uchodźczym. Aktualnie zadania poza granicami RP wykonuje 79 funkcjonariuszy SG, z czego 38 w uczestniczy w operacjach Agencji, 20 pełni służbę w Republice Macedonii Północnej, zaś 15 jest delegowanych do agencji międzynarodowych, misji UE i placówek zagranicznych RP.

W szeregach Straży Granicznej pełnią służbę również czworonożni funkcjonariusze. Ponad 260 psów służbowych realizuje zadania patrolowo-obronne, wykrywa towary akcyzowe, narkotyki oraz materiały wybuchowe i broń. W Bieszczadzkim Oddziale SG, jako jedynym w Polsce, realizowane są patrole konne. Funkcjonariusze dosiadają tu ośmiu wierzchowców, mogąc dzięki nim patrolować trudno dostępne i cenne przyrodniczo rejony górskie. Psy służbowe szkolone są w OSS SG w Lubaniu.

Z okazji 29 rocznicy powołania Straży Granicznej, wszystkim funkcjonariuszkom i funkcjonariuszom, a w szczególności tym którzy służyli czy służą nadal w Lubaniu składamy życzenia zdrowia i wszelkiej pomyślności

Redakcja Przeglądu Lubańskiego i TV Lubań

Film został przygotowany przez Komendę Główną Straży Granicznej:

Autor: PL/foto: KGSG/OSS SG w Lubaniu