Bitwa o Lubań 1945 dzień po dniu. Część 5 i 6
Bunkier Kocha – stanowisko ogniowe – (jeden z dwóch usytuowanych po obydwu stronach) na moście kolejowym w Lubaniu u wylotu w kierunku Jeleniej Góry – źr. Jarosław Ludowski
Część 5. Po opanowaniu Bolesławca w dniu 11 lutego, jednostki 3 AP Gw i 52 A częścią sił (6 KP gw) kontynuowały marsz na zachód, a częścią (7 KP gw i 9 KZm gw) na południe. Taką strategię opanowania Gorlitz, ostatecznego celu Operacji Dolnośląskiej – od zachodu i od północy – powziął Rybałko. Lubań zatem miał zdobywać 7 Korpus Pancerny gwardii w składzie trzech brygad pancernych (54, 55 i 56) oraz jednej 23. brygady piechoty zmotoryzowanej.
Oddziały 7. Korpusu Pancernego gwardii. Luty 1945 rok, przypuszczalnie Dolny Śląsk. Pierwszy od lewej amerykański M17 – samobieżne działo przeciwlotnicze – źr. tankfront.ru
Tymczasem dochodzi do sytuacji niespodziewanej. W rejonie Wrocławia w dniu 13 lutego po raz pierwszy wojska sowieckie siłami 5 A Gw i 6 A zamknęły pierścień okrążenia wokół miasta co spotkało się z gwałtowną reakcją armii niemieckiej. W nocy 13 lutego z rejonu Świdnicy ruszyło kontrnatarcie dwóch niemieckich dywizji pancernych (8, 19) z zadaniem odblokowania Wrocławia. Niemcy działając z zaskoczenia początkowo odnieśli pewien sukces tworząc wąski korytarz, którym udało się wyprowadzić z twierdzy kilka jednostek bojowych.
Kolumna niemieckich wojsk podczas wjazdu do Wrocławia. Na przedzie ciągnik gąsienicowy Sd.Kfz. 10 holuję armatę przeciwpancerną 7,5 cm PaK 40. Siły niemieckie przygotowują się do obrony Wrocławia, który został ogłoszony twierdzą – źr. waralbum.ru
Chcąc ratować sytuację Rosjanie nie mają wyjścia i muszą wycofać część swoich sił pancernych zmierzających na Görlitz. A konkretnie co robi Rybałko? Zawraca stojący prawie u wrót Lauban 7. Korpus Pancerny gwardii i wspólnie z 9. Korpusem Zmechanizowanym gwardii w trybie nagłym kieruje je na Jawor i Strzegom w celu likwidacji niemieckiego włamania. Lubań chwilowo jeszcze jest wolny od walk. Obrońcy zyskują dodatkowe 3 dni na przygotowania do obrony.
Akcesoria samochodowe itp. – pozostałości po Armii Czerwonej pod Lubaniem – źr. Jarosław Ludowski
Lubań
„Wraz z przybliżaniem się Armii Czerwonej w mieście narastał coraz większy zamęt i chaos. Jeszcze w 1944 roku znaleźli się w mieście liczni niemieccy uciekinierzy z Rumunii, Węgier i tzw. Kraju Warty. W styczniu i lutym 1945 r. dotarli tu uchodźcy ze Śląska i niedobitki z oddziałów Wehrmachtu” – W. Bena – Lubań wczoraj i dziś.
Mapa 3 dniowych ciężkich walk o przeprawę na Kwisie w Nowogrodźcu – dziennik bojowy 53 brygady pancernej gwardii – źr. CAMO FR
Część 6. Gdy 7. Korpus Pancerny gwardii skierował się w kierunku Jawora i Strzegomia, 6. Korpus uderzał na zachód, a częścią swoich sił – 53. brygada pancerna gwardii – na południe w kierunku Nowogrodźca. Rosjanom chodziło o zdobycie przeprawy przez rzekę Kwisę. Gdy wydawało się, że miasteczko dość łatwo ulegnie, nieoczekiwanie Niemcy stawili zacięty opór. Koncentracja większych sił i liczne kontrataki sprawiły, iż Nowogrodziec został zdobyty przez 53. bpgw dopiero w dniu 15 lutego 1945 roku ok. godz. 19.00.
Bombowce Petlakow Pe-2 w locie horyzontalnym – źr.
Z działań lotnictwa.
„W tym okresie warunki pogodowe właściwie w całym obszarze działań zbrojnych na zachód od Odry bardzo ograniczyły działanie lotnictwa. Panowało całkowite zachmurzenie z podstawą chmur na wysokości 100 – 200 m i widocznością 1 – 1,5 km. Temperatura w nocy spadała nieznacznie poniżej zera, czasami zacinał deszcz. Odległe lotniska oleśnickie, na których jeszcze stacjonowały jednostki 1 korpusu szturmowego nie nadawały się do eksploatacji. Oprócz pogody startom nie sprzyjał katastrofalny po odwilży stan nawierzchni.
Mimo to nie wszystkie jednostki były całkowicie uziemione. Bombowce 6 korpusu lotnictwa bombowego gwardii zrealizowały część zaplanowanych zadań. Pierwotnie Petlakowy w osłonie myśliwców miały zbombardować węzły kolejowe w Goerlitz i Cottbus, a jednostki myśliwskie z 6 korpusu lotnictwa myśliwskiego gwardii miały blokować z powietrza lotnisko w Goerlitz.1 Jednak na skutek złej pogody w zaplanowany rejon działań dotarły jedynie 4 samoloty rozpoznawcze Pe-2, które dokonały zwiadu ruchów wojsk niemieckich na szosach i liniach kolejowych m.in. w rejonach Bolesławca, Goerlitz i Lubania.
Obsługa niemieckiej armaty przeciwlotniczej 3,7 cm Flak 18 na stanowisku bojowym – źr. autor
W okolicy Bolesławca piloci zameldowali silny, ale na szczęście niecelny, ogień z 6 baterii małokalibrowej artylerii przeciwlotniczej.2 Z zadania bojowego nie wrócił jeden Petlakow 82 plb gw Nr 18/337 z załogą pilot lejt. gw. Wiktor Sapiega, szturman lejt. gw. Grigorij Kostiukowskij, strzelec-radiotelegrafista mł. lejt. gw. Iwan Akinyszew” – J. Ludowski – W osłonie trzeciej pancernej.
Szczątki sowieckich bomb lotniczych AO-2,5 i AO-10 – znaleziska spod Lubania – źr. Jarosław Ludowski
Zapraszam do śledzenia codziennie historii Bitwy Lubańskiej na łamach Przeglądu Lubańskiego. Zapraszam również do odwiedzenia mojego kanału filmowego na YouTube.
Kanał autora na YouTube: KLIKNIJ TUTAJ
Autor: Jarosław Ludowski
Cdn.
mgr. inż Jarosław Ludowski jest lubańskim regionalistą i badaczem historii współczesnej Lubania i Dolnego Śląska. Specjalizuje się w zagadnieniach historycznych dotyczących Bitwy o Lubań, która miała miejsce w lutym i marcu 1945 roku. Zawodowo pracuje w PEC Lubań Sp. z.o.o.